Yeni Zelanda güneyinde bir ada ülke-batı Pasifik Okyanusu iki ana landmasses oluşan (genellikle North Island ve South Island), ve birçok küçük adalar, özellikle Stewart Adası denen / Rakiura ve Chatham Adaları olduğunu. Yeni Zelanda yerli Māori dil adı Aotearoa, yaygın Uzun Beyaz bulut Arsa olarak geçilebilir. Diyar Yeni Zelanda da) Cook Adaları ve Niue (muhtar ama Antarktika serbest çağrışım); Tokelau ve Ross Bağımlılık (Yeni Zelanda toprak iddia içerir.
Yeni Zelanda coğrafi izolasyonu için kayda değerdir: Bu 2000 km Tasman Denizi boyunca (1250 km), Avustralya ve güneydoğu ve kuzeye doğru en yakın komşuları hakkında bulunmaktadır Yeni Kaledonya, Fiji ve Tonga vardır. Uzun izolasyon Yeni Zelanda sırasında insan geldikten sonra ve tanıttı memeliler tükenmiş oldu farklı bir fauna kuş olan bir dizi hakim geliştirdi.
Yeni Zelanda nüfusunun çoğunluğu Avrupa kökenli olduğunu; yerli Māori en büyük azınlık vardır. Asyalılar ve non-Māori Polinezya'da kentsel alanlarda, özellikle de önemli azınlık grupları vardır. En yaygın konuşulan dil İngilizce'dir.
Yeni Zelanda gelişmiş ülke, insan gelişimi, uluslararası karşılaştırmalar yüksek sırada yer alıyor, yaşam kalitesi, yaşam süresi, okuma-yazma, halk eğitimi, barış [11], refah, ekonomik özgürlük, iş yapma, yolsuzluk eksikliği, basın özgürlüğü kolaylığı ve sivil özgürlükler ve siyasi haklarının korunması. [12] Onun şehirler de sürekli dünyanın en yaşanabilir arasında rütbe.
Elizabeth II, Queen Yeni Zelanda olarak, devletin, ülkenin başkanı ve bir tören Genel Vali olan rezerv tutan güçler tarafından temsil edilmektedir. [13] Queen, ve onun konumu aslında sembolik hiçbir gerçek siyasi etkisi vardır. Siyasi gücü elinde olduğu demokratik Başbakan, kim hükümet başkanı olduğu öncülüğünde Meclis Yeni Zelanda seçti.
Içeriği
* 1 Kökeni
* 2 Tarihçe
* 3 Politika
o 3,1 Hükümeti
o 3,2 Dış ilişkiler ve askeri
o 3,3 Yerel yönetimler ve dış bölgeleri
* 4 Coğrafya ve çevre
* 5 Biyolojik Çeşitlilik
* 6 Ekonomi
o 6,1 son tarih
o 6,2 Enerji
o 6,3 Tarım
* 7 Demografi
* 8 Kültür
o 8,1 Genel Bakış
o 8,2 Te Reo Māori
o 8,3 Filmcilik
o 8,4 Medya
o 8,5 Spor
* 9 Ayrıca bakınız
* 10 Referanslar
o 10,1 Bibliyografya
o 10,2 ilave okuma
o 10,3 Notlar
* 11 Dış Bağlantılar
Kökeni
Ana madde: Yeni Zelanda yer isimleri
Ancak onlar Kuzey Adası Te Ika bir Maui Maui (balık) ve South Island Te Wai Pounamu olarak (suların sevk It olup Māori Avrupalıların gelişinden önce, bir bütün olarak Yeni Zelanda için bir isim vardı, bilinmiyor greenstone) veya Te WAKA o Aoraki Aoraki üzerinden (kano). [14] 20. yüzyıla kadar, Kuzey Adası aynı zamanda Aotearoa olarak (colloquially "uzun beyaz bulut kara") çevrilen; sevk edildi [15] modern Māori kullanımı, bu isim bütün ülke anlamına gelir. Aotearoa da yaygın Yeni Zelanda, İngilizce, bu anlamda burada bazen tek başına kullanılırsa, kullanılan ve bazı resmi kullanır İngilizce adı ile birleştiğinde ülkenin orijinal sakinlerinin açısından ifade etmek şeklinde örneğin "[Organizasyon adı] Aotearoa Yeni Zelanda ".
Yeni Zelanda için ilk isim Avrupa Staten Landt, adının için Hollandalı kaşif Abel Tasman, kim 1642 yılında Avrupa ilk ada görmek oldu tarafından verildi. Tasman bir güney kıta arazi 1.615 Güney Amerika'nın güney ucu kapalı Jacob Le Maire, hangi Staten Landt adlı olmuştu tarafından keşfedilen bağlantılı bir parçası olduğunu, "Toprak (Hollanda anlamı)" Türkiye-Genel devraldı. [16] [17] adını Yeni Zelanda olan Nova Zeelandia adaları denilen Hollanda cartographers ile kökenli, Zeeland ve Hollandalı il sonra. [18] Hiç kimse tam olarak kimin ilk terim icat kesindir, ama ilk kez 1645 yılında ortaya çıktı ve olabilir kartograf seçimi Johan Blaeu. [19] İngiliz kaşif James Cook, daha sonra Yeni Zelanda için adını anglicised. Orada Danca ada Zelanda hiçbir bağlantı yoktur.
Her ne kadar Kuzey ve Güney Adaları yıllarca bu isimler tarafından bilinmektedir, Yeni Zelanda Coğrafi Kurulu, 2009 yılı gibi, hiçbir resmi adları ifade etmiştir. Pansiyon, birlikte alternatif Māori adları ile bu onların resmi isimleri yapmak niyetinde. Her ne kadar birçok Māori adları kullanılmıştır, Maori Dil Komiseri Erima Henare görür Te Ika-a-Maui ve Te Wai Pounamu sırasıyla en olası seçenek olarak. [20]
Tarih
Ana madde: Yeni Zelanda Tarihi
Yeni Zelanda biri en son yerleşen büyük landmasses biridir. İlk yerleşimciler Doğu Polinezya'da kim geldi, göçler bir dizi, bir ara yaklaşık 700 ve 2000 yılları arasında muhtemelen yıl önce idi. [14] [21] Bu yerleşimciler ayrı bir kültür şimdi Māori olarak bilinen dönüştü aşağıdaki yüzyıllar boyunca. Nüfus iwi içine (kabileler) ve hapū olan işbirliği istiyorsunuz (subtribes) ve rekabet bazen birbirleriyle kavga bölünmüştü. Bir noktada Māori bir grup Chatham Adaları nereye onlar ayrı Moriori kültürü gelişmiş göç. [22] [23]
İlk Avrupalılar bilinen Hollandalı kaşif Abel Tasman Janszoon ve 1642 yılında mürettebat Yeni Zelanda ulaşmış olması. [24] Māori ve mürettebatın birkaç öldürdü hiçbir Avrupalılar Yeni Zelanda için 1.768-71 İngiliz kaşif James Cook yolculuğu kadar döndü. [24 ] Cook 1769 yılında Yeni Zelanda ulaştı ve hemen hemen tüm kıyı şeridi eşleştirilir. Cook ardından, Yeni Zelanda birçok Avrupa ve Kuzey Amerika balina avcılığı tarafından mühürleme ve ticaret gemileri ziyaret edilmiştir. Onlar Avrupa yiyecek ve eşyaları, özellikle metal aletler ve silah Māori kereste, gıda, eserleri ve su ticareti. Bazı durumlarda, Avrupalılar seks için mal ticareti. [25] patates ve tüfeğini Māori tarım ve savaş, ancak elde tüfek Savaşları bitmemiş dönüştürülmüş bir kez silah aşiret dengesizliğin giderilmesini olmuştu. Erken ondokuzuncu yüzyıl, Hıristiyan misyonerler, sonunda, kim [26] Batı kültürünün tanıtılması onların yerli inanç ile hayal kırıklığına olmuştu Māori nüfusun en dönüştürme Yeni Zelanda yerleşmeye başladı.
Waitangi of Antlaşması imzalandı.
Becoming Avrupa yerleşim kanunsuz doğanın farkında ve bölgede Fransız faiz artırmak, İngiliz hükümeti Yeni Zelanda egemenliği iddia ve Māori ile bir anlaşma müzakere William Hobson gönderdi. [I] Antlaşması Waitangi ilk imzalanmıştır Bay Islands üzerine 6 Şubat 1840. Çizim aceleyle ve karışıklık ve anlaşmazlık çeviri surround devam yapıldı. Antlaşma Ancak bir ulus olarak Yeni Zelanda'nın temeli olarak kabul kalır Māori kendi haklarının bir garantisi olarak saygı görür.
İngiliz yönetimine Başlangıçta altında, Yeni Zelanda New South Wales kolonisi bir parçası olmuştu. Hobson ilk başkenti olarak 1840 yılında, Auckland için 1841, Yeni Zelanda zaman ayrı bir koloni haline hükümet koltuğu taşımadan önce ve Okiato seçilen orada Yeni Zelanda için Britanya Adaları başta gelen Avrupalı yerleşimciler sayıları artan edildi. Māori başlangıçta 'Pakeha' gibi onları adı verilen ve birçok iwi zengin oldu ticaret için istekliydiler. Olarak yerleşimci numaraları, artan arsa Yeni Zelanda Kara Savaşları 1860'larda ve 1870'lerde bir yol üzerinden çatışmaları, çok Māori arazi kaybı ile sonuçlanır. Avrupa yerleşim detayları ve Māori gelen arazi edinimi halen tartışmalıdır.
Gustavus von Tempsky kara savaşları sırasında vuruldu
Koloni için Temsilcisi hükümet için 1852 yılında İngiltere Yeni Zelanda Anayasa Yasası 1.852 geçti sağlandı. 1. Yeni Zelanda Parlamentosu 1854 yılında bir araya geldi. 1856 yılında koloni etkili öz-yerli politika dışında tüm yerel konularda diğer üzerinden sorumlu hükümetinin hibe ile yöneten oldu. Güç bu konuda sömürge yönetimine 1860'larda devredileceğini belirtti. 1.863 Premier Alfred kefen kumaşı olarak bir karar taşındı bu Cook Boğazı bir yerellik için sermaye transferi, görünüşe endişe Güney Adası ayrı bir koloni formu nedeniyle olabilir. Avustralya Komiserler (onların tarafsız statü için) salık Wellington kendi liman ve merkezi konumu nedeniyle uygun olarak, seçilmiş ve meclise resmen orada 1865 yılında ilk kez oturdu. 1893 yılında ülke dünyada kadınların oy hakkı vermek ilk ülke oldu. Ancak pratikte İngiltere'de uzun zamandır Yeni Zelanda yöneten önemli bir rol olmaktan çıkmıştı 1.907 Yeni Zelanda'da Britanya İmparatorluğu içinde bağımsız bir Commonwealth bölge 1947 yılında zaman Westminster Tüzüğü kabul edilmiştir, bir Dominion oldu. Olarak Yeni Zelanda daha politik daha ekonomik olarak bağımlı hale geldi bağımsız oldu; 1890'larda, frigorifik nakliye İngiltere'ye et ve süt ürünleri ihracat ekonomisini tabanına Yeni Zelanda izin verdi.
Somme, Eylül 1916 Battle 2. Tabur, Auckland Alay gelen Piyade.
Yeni Zelanda İngiliz İmparatorluğu hevesli bir üyesi Boer Savaşı'nda, Battle of Britain özellikle Dünya Savaşı ve Dünya Savaşı, savaş, ve Süveyş Krizi ingiltere desteklemek. Ülke olarak dünya ekonomisinin çok bir parçası olarak diğer 1930'lardaki Büyük Bunalım did içinde yaşadı. Depresyon olan ve korumacı ekonomiye kapsamlı bir refah devleti kurulan ilk İşçi Partisi hükümetinin, seçilmesine yol açtı.
Tino rangatiratanga (Māori egemenlik) flag
Yeni Zelanda Dünya Savaşı aşağıdaki artan refah deneyimli. Ancak, bazı sosyal sorunlar gelişmekte olduğunu; Māori geleneksel kırsal yaşam ve iş aramak için şehirlere taşımak bırakmak başlamıştı. Māori bir protesto hareketi sonunda olan Avrupa-merkezcilik eleştirdi ve Māori kültürünün daha fazla tanınması ve Antlaşması Waitangi, bu da tam olarak saygı olmasaydı keçe çalıştı geliştirdi. 1975 yılında bir Waitangi Mahkemesi Antlaşması'nın iddia edilen ihlalleri araştırmak ve kurulmuştur bunu 1985 yılında tarihi şikayetlerin araştırılması etkin oldu. Diğer gelişmiş ülkelerle ortak olarak, sosyal gelişmelerin 1970 ve sosyal ve siyasal gelenekler içinde hızlandırılmış değişti. 1973 yılında Avrupa Ekonomik Topluluğu'na İngiltere'nin üyeliğini büyük ölçüde onların en büyük önceki pazarına Yeni Zelanda ihracatçılar için erişim azalttı. Bu ve 1970'lerde önemli ekonomik ve sosyal değişikliklere 4. İşçi Partisi hükümetinin altında 1980'lerde büyük ölçüde Maliye Bakanı Roger Douglas olan politikalar genelde Rogernomics "olarak anılır liderliğindeki sırasında liderliğindeki petrol şokları."
Politika
Ana madde: Yeni Zelanda siyaset
Hükümet
Elizabeth II, Queen Yeni Zelanda
Anand Satyanand, Genel Vali
John Anahtar Başbakan Yeni Zelanda
Yeni Zelanda bir parlamenter demokrasi ile bir anayasal monarşi olan. [27] Her ne kadar hiçbir anayasa kodlanmış olan, Anayasa Yasası 1.986 Yeni Zelanda anayasal yapısının temel resmi ifadedir. [28] anayasa "büyük ölçüde yazılı olmayan" ve tanımlanmıştır tüzük ve anayasal konvansiyon bir "karışımı." [28] Queen Elizabeth II devlet başkanı ve Kraliyet Başlıklar Yasası 1974 altında Kraliçe Yeni Zelanda başlıklı bir. O Vali tarafından temsil edildiği Genel, Başbakanın özel tavsiyeler üzerine kendisini atar. Mevcut Genel Vali Anand Satyanand olduğunu.
Genel Vali güç atama ve bakanları görevden alma ve parlamentonun dağıtılması gibi Crown's ayrıcalıklı yetkileri, tatbikatlar ve nadir durumlarda, yedek güçler. Genel Vali ayrıca, Yönetim Kurulu, bir resmi komite Crown tüm bakanları oluşan bir sandalye. Valinin temel anayasal işlevi genel "çoğunluk siyasi parti lideri için" bir hükümet kurmak için organize etmektir; kim mecliste çoğunluk desteği var bakanlarının tavsiyesi üzerine anayasal konvansiyon tarafından, Genel Vali "davranır." [29] Yönetim Kurulu üyeleri, Meclis üyeleri olunmalıdır ve çoğu da Bakanlar Kurulu bulunmaktadır. Kabinenin en kıdemli politika organı ve Başbakan, aynı zamanda ise, kongre tarafından yönetiliyor, iktidar partisi veya koalisyon Parlamenter lideri. Bu hükümetin en yüksek politika organıdır. [30]
Yeni Zelanda Parlamentosu yalnızca bir oda, Temsilciler Meclisi, genellikle Parlamentosu Üyeleri 120 sandalye var. [31]
Milletvekili genel seçimleri her üç yılda bir nisbi temsil bir form altında tutulur Üyelik Orantılı Karma. Ekonomist dergisi açıklıyor: "MMP altında (Üye Orantılı) orada genelde 120 sandalyeli mecliste; ekstra bir koltuğum Karışık bazen gerçekten nisbi temsil sağlamak için eklenebilir. Sandalye sayısı, 65 seçmenin (doğrudan seçim) sandalye seçildi eski ilk geçmiş yedi koltuk yerli Māori insanlar için ayrılmış dahil-post olarak,. kalan 55 kadar sandalye böylece mecliste temsil her taraf (parti oy) için genel desteği yansıtıyor ayrılır-. altında itiraz vardır MMP sistemi, bir parti var ya bir seçim koltuk veya toplam parti oy amacıyla mecliste temsil kazanmak için% 5 oranında daha fazla kazanmak için. hükümet ancak Temsilciler Meclisi, ya da çoğunluk desteği korur kural devam edebilirsiniz Bu mevzuat geçmek ve meclis güven hayatta oy çoğunluğu sağlamak için diğer siyasi partilerin desteği elde edebilirsiniz. "[32] 2008 Genel Seçim fazladan iki sandalye bir 'çıkıntı', Māori Parti tarafından işgal edilmiş, parti nedeniyle hazırlandı koltuk parti oyların kendi oran electorates sayısından daha fazla sandalye kazanan o verirdi. [30]
Yeni Zelanda hükümeti "Arı Kovanı" ve Parlamento Binaları Wellington, içinde.
Kasım 2008, İşçi liderliğindeki hükümetin Ekim 2005 Gönderen kadar İlerici Partisi ile koalisyon içinde, Jim Anderton varlık onun biricik MP oldu. Ayrıca, Yeni Zelanda İlk ve United Future sağlanan güven ve tedarik liderleri bakanları kabine dışında olma karşılığında. Bir düzenleme de Yeşil Parti, hükümete karşı güven ve tedarik oy kullanmak üzere bir taahhüt değildir verdi ile yapıldı. 2007 yılında da Çalışma Taito Phillip Alan, eski Çalışma MP vekil oy vardı. Bu düzenlemeler güven oy yedi milletvekilinin çoğunluğunun hükümeti güvence verdi.
Emek Ulusal Parti tarafından 8 Kasım 2008 genel seçimlerinde yenildi. Zaferinin ardından, Ulusal lideri John Anahtar hızlı, sağ-kanat ACT taraf, Rodney Hide merkezci United Future partisinin liderliğindeki koalisyon anlaşmaları müzakere hükümet kurma taşındı onun tek kişilik lideri Peter Dunne tarafından düzenlenen ve olsa Māori Parti, Tariana Turia ve Pita Sharples önderliğindeki. Tüm bu liderlerin ama Kabine dışında kalan bakanlık mevkilerde üzeresiniz. Orada üç Muhalefet partileri: İşçi Partisi, Phil Goff önderliğinde; Yeşiller eş-Metiria Turei ve Russel Norman ve İlerici Partisi tarafından Jim Anderton altında yol vardır.
Yeni yönetim 19 Kasım 2008'de yemin etti.
Yeni Zelanda'da yüksek mahkeme Yargıtay Yeni Zelanda, 2004 yılında Yüksek Mahkeme Yasası 2003 yılı geçiş aşağıdaki kurulmuştur. Hareket seçeneği hükümdarlık Konseyi Londra'da bulunan itiraz etmek için kaldırılmıştır. [30] şimdiki Danıştay Başkanı Dame Sian Elias olduğunu. Yeni Zelanda yargı da Yargıtay içerir; Yüksek Mahkeme, bu deneme düzeyinde ciddi suçlardan ve hukuki konularda ve alt mahkemeler ve mahkemelere gelen temyiz ile fırsatlar ve alt mahkemeler. Süre bazen Yargı ve Parlamento eylemleri üzerinde sınırlar koyabilirsiniz 1.990 Yeni Zelanda Bill Hakları Yargı yürütme eylem bazı inceleme sağlar, hiçbir belge yargı incelemesinin ascertaining resmi güçtür. [30] Meclisinden anayasal bağımsızlıktır olmayan siyasi atamalar ve sıkı kurallar ofiste görev süresi ilgili tarafından yapılmaktadır. [30]
Yeni Zelanda olan arazi tüm yüksek ofisler aynı zamanda kadınlar tarafından işgal edilmiş dünya: Queen Elizabeth II Genel Vali Dame Silvia Cartwright, Başbakan Helen Clark, Temsilciler Meclisi Başkanı Margaret Wilson ve içinde tek ülke Adalet başkanı Dame Sian Elias tüm ofis Mart 2005 ve Ağustos 2006 arasında idi. Yeni Zelanda'nın en büyük listelenen şirket, Telekom Yeni Zelanda, bir kadın - Theresa Gattung - zaman onun CEO'su olarak vardı.
Dış ilişkiler ve askeri
Ana maddeler: Yeni Zelanda, Askeri Yeni Zelanda ve Yeni Zelanda Savunma dış ilişkileri Force
Yeni Zelanda tarım özellikle çevre koruma güçlü bir profili, insan hakları ve serbest ticaret, tutar.
Yeni Zelanda İngiliz Milletler, OECD, Beş Kuvvetler Savunma Aranjmanlar, APEC üyesi olduğu, Doğu Asya Zirvesi ve Birleşmiş Milletler. Yeni Zelanda serbest ticaret anlaşmaları, bir dizi parti olduğu en önemli Çin-Yeni Zelanda Serbest Ticaret Anlaşması ve Closer Ekonomik İlişkiler Avustralya ile vardır.
Ilk yüz yıl boyunca, Yeni Zelanda dış politika İngiltere yolunu izledi. Savaş Almanya Doğum 3 Eylül 1939, Başbakan Michael Savage ilan, "Nerede o, biz; orada duruyor gidiyor ilan olarak," stand.
2007 Anzac Dawn Servisi Wellington. Soldan sağa, NZ, İngiltere ve Avustralya bayrakları
İki dünya savaşı, Yeni Zelanda (burada ANZAK geleneği Avustralya ile) kuruldu Gelibolu gibi yerlerde birçok genç erkek kaybetme ile işaretlenmiş bir etkisi oldu, Girit, El Alameyn ve Cassino. Yeni Zelanda da iki ünlü savaşlarda İngiltere ile önemli bir rol oynadı, River Plate ve deniz Savaşı Battle of Britain havada savaştı. Dünya Savaşı sırasında Pasifik parçası, Amerika Birleşik Devletleri fazla 400.000 Amerikan askeri personel Yeni Zelanda Tarawa, Guadalcanal, Saipan ve Iwo Jima gibi önemli savaşlar hazırlanmak için konuşlu vardı.
Amerika Birleşik Devletleri kültürü üzerinde artan etkisi ve Yeni Zelanda insanların sarf Savaştan sonra ulusal kimliğini daha net bir anlam kazandı. Yeni Zelanda 1951 yılında ANZUS güvenlik antlaşması, ve Avustralya ve Amerika Birleşik Devletleri katıldı daha sonra ABD de ve Vietnam Savaşları Kore de savaşmış. Buna karşılık, Türkiye giderek Avrupa çıkarlarına Süveyş Krizi sonrasında ve odaklı oldu sonra İngiltere'de 1973 yılında AET katıldı Yeni Zelanda yeni pazarlar geliştirmek zorunda kaldı. [33]
Yeni Zelanda geleneksel yakından Avustralya olan dış politika ile benzer bir tarihsel eğilimi takip çalıştı. Bu yakın bağ Gelibolu kuruldu ve "ANZAK ruhu" olan her iki ülkede de bir köşe taşı formları parçası vardır. Buna karşılık, birçok Pasifik Adaları Batı Samoa gibi Yeni Zelanda'nın kurşun görünüyordu var. Yeni Zelanda üzerindeki Amerikan etkisini Vietnam Savaşı ile hayal kırıklığı, Fransa tarafından Rainbow Warrior batan tarafından (ki İngiltere ve ABD eleştirmeye) başarısız, zayıflamış ve çevre ve tarım ticaret konuları ve anlaşmazlıklar tarafından Yeni Zelanda nükleer ücretsiz politika.
HMNZS Canterbury çok rol damar (MRV) Yeni Zelanda Kraliyet Donanması biridir.
Yeni Zelanda House, Yüksek Komisyonu Yeni Zelanda London.
Süre ANZUS antlaşma bir kez tam olarak Avustralya, Yeni Zelanda ve Amerika Birleşik Devletleri arasında, artık bu durumda karşılıklı oldu. Şubat 1985 yılında, Yeni Zelanda nükleer reddetti veya limanlarını nükleer-silahlı gemi erişim desteklenmektedir. Yeni Zelanda bir Nükleer-Haziran 1987 yılında serbest bölge, ilk Batı müttefiki bunu devlet oldu. [34] [35] [36] 1986 yılında Amerika Birleşik Devletleri bu Yeni Zelanda için bekleyen anlaşmayı güvenlik yükümlülüklerini askıya duyurdu noktasına erişmek restorasyonu. Yeni Zelanda Nükleer Serbest Bölgesi, Silahsızlanma ve Silahların Kontrolü Yasası 1.987 Yeni Zelanda topraklarında ve nükleer veya tahrikli gemi silahlı Yeni Zelanda sularına giriş nükleer silahların konuşlandırılması yasaklar. Bu mevzuat çekişme kaynağı ve Yeni Zelanda için antlaşmanın yükümlülüklerini Amerika Birleşik Devletleri 'devam durdurulması için temel kalır.
Yeni Zelanda içinde var ve iwi arasında çeşitli savaşlar olmuştur İngiliz göçmenler ve iwi arasında. Yeni Zelanda İkinci Boer Savaşı sırasında, I. Dünya Savaşı, Dünya Savaşı, Kore Savaşı, Malaya Acil (ve kararlı asker, savaşçı ve Endonezya ile sonraki çatışmaya giden bombardıman) mücadele ediyor, Vietnam Savaşı, Körfez Savaşı ve Afganistan savaşı. Ayrıca bir yıl Irak Savaşı sırasında Irak altyapısının yeniden inşası için ordu mühendisleri bir birim gönderdi. 2008 Yeni Zelanda kuvvetlerinin hala Afganistan'da etkin.
Yeni Zelanda Savunma Gücü üç şubesi: Yeni Zelanda Ordusu, Yeni Zelanda Kraliyet Donanması ve Yeni Zelanda Kraliyet Hava Kuvvetleri vardır. Yeni Zelanda kendi ulusal savunma mütevazı gerektiğini düşünüyor; 2001 yılında hava muharebe yeteneği sökülmüş. Yeni Zelanda son bölgesel ve küresel barışı koruma görevlerine, bu Kıbrıs, Somali, Bosna Hersek, Sina, Angola, Kamboçya, İran dahil kuvvetleri katkıda bulunmuştur / Irak sınırında, Bougainville, Doğu Timor ve Solomon Adaları. [37]
Yerel yönetim ve dış bölgeleri
Ana maddeler: Yeni Zelanda, Bölgeler Yeni Zelanda ve Yeni Zelanda Bölgesel yetkililerin Diyar
Büyük şehirlerde ve Yeni Zelanda şehirler
Ilk Avrupalı yerleşimciler il Yeni Zelanda bölünmüş. Böylece hükümetin merkezi olabilir Bunlar 1876 yılında kaldırıldı, mali nedenlerle. Sonuç olarak, Yeni Zelanda iller, eyaletler veya bölgelerin yanı sıra yerel yönetim gibi hiçbir ayrı ayrı temsil subnational varlıklar vardır. Doğum illerde yaşıyor Ancak ruhu ve orada şiddetli rekabet sportif ve kültürel etkinlikler sergilenmektedir. 1876 yılından bu yana yerel yönetim Yeni Zelanda çeşitli bölgelerinde idare vardır. 1989 yılında, tamamen hükümetin, bölgesel konseyleri ve toprak yapısı makamların mevcut iki katmanlı uygulama yerel hükümetin yeniden organize Yerel Yönetimler Yasası 2.002 uyarınca oluşturulmuş. 1991 yılında, Kaynak Yönetimi Yasası 1.991 yerel hükümet için temel planlama mevzuat olarak Town and Country Planlama Yasası değiştirilecek.
Yeni Zelanda, ve diğer yerel konularda inşaat izni olmaksızın, bölgesel ve ulaştırma konularında ve 73 bölgesel yetkililer çevre bu roading, kanalizasyon idare idaresi için 12 bölge konseyleri vardır. Bölgesel yetkililer 16 şehir konseyi, 57 ilçe meclis ve Chatham Adaları Konseyi bulunmaktadır. Dört bölgesel meclis (bir şehir ve üç ilçe) ve Chatham Adaları Konseyi ve bölgesel konseyin işlevleri yerine üniter makamlar olarak bilinir. Bölgesel yetki ilçeler bölgesel konsey ilçe alt dalları ve birkaç tanesi bölgesel belediye sınırları binme değildir.
Realm Yeni Zelanda
Bölgeler (yıldız) üniter yetkililere ifade vardır: Northland, Auckland, Waikato, Bay of Plenty, Gisborne Cumhuriyeti *, Hawke's Bay, Taranaki, Manawatu-Wanganui, Wellington, Marlborough * Nelson *, Tasman *, West Coast, Canterbury, Otago, Southland, Chatham Adaları *.
Büyük bir Güney Pasifik ulus olarak, Yeni Zelanda yakın birçok Pasifik Adası ülkelerle birlikte, çalışma ilişkisi ve Cook Adaları, Niue ve Tokelau bir siyasi ilişki devam etmektedir. Yeni Zelanda kendi Antarktik ülkesinde Sağlam Bankası'ndaki faaliyet, Ross Bağımlılık. Diğer ülkeler de Christchurch ve Antarktika üslerini desteklemek için bazen şehir olarak bilinir kullanmak "Antarktika Gateway için".
Keten bir tekstil keten tesisi, Linum usitatissimum ve liflerden oluşur. Keten emek-yoğun üretim, ama ne zaman o giysiler içine yapılmış, kendi istisnai serinlik ve tazelik sıcak havalarda için değerindedir.
Tekstil bir keten in-örgü doku bile, pamuk, kenevir ve olmayan diğer yapılmış keten lifleri de gevşek için "keten" olarak geçer. Bu tür kumaşlar genellikle kendi özel isimleri keten dışında var; bir keten örneğin, ince pamuk ipliği tarzı örgü Madapolam denir.
Toplu dönem "nevresimler" hala çoğu, genel ve dokuma hatta yatak, banyo, masa ve mutfak tekstil örme bir sınıfı tanımlamak için kullanılır. Ad linens, çünkü geleneksel olarak, keten bu öğelerin çok kullanıldı saklanır. Geçmişte, kelime "" nevresimler de gömlek, chemises, waistshirts gibi hafif iç çamaşırları, iç çamaşırı anlamına kullanılan (bir sözcük olan keten ile akraba) ve ayrılabilir gömlek yaka ve manşet, hangi tarihsel neredeyse sadece dışarı yapılmış olan linen.
Keten tekstil bazı dünyanın en eski görünüyor: onların tarihin geri yıl binlerce gider. Saman, tohum, elyaf, iplik Fragments ve geri yaklaşık M.Ö. 8000 tarih kumaşların çeşitli İsviçre göl konut bulunmuştur. Boyalı keten lifleri Cumhuriyeti Gürcistan bir tarih öncesi mağara bulunan yabani keten gelen dokuma keten kumaş kullanımı da önceki için 36.000 BP geri tarih olabileceğini düşündürmektedir. [1] [2]
Keten bazen para birimi olarak eski Mısır'da kullanıldı. Çünkü ışık ve saflık sembolü olarak görülüyordu Mısır mumyaları keten, ve paketlenmiş edildi servet bir görüntü olarak. Bazı kumaş, el bükülmüş iplik dokuma, çok onların gün, ama kaba modern keten göre were fine. [3]
Bugün keten genellikle pahalı bir tekstil, ve nispeten küçük miktarlarda üretilmektedir. It "(bireysel elyaf uzunluğu) pamuk ve diğer doğal lifleri göreceli bir uzun" teli vardır. [4]
Birçok ürün keten yapılmıştır: önlük, çanta, havlu (yüzücüler, banyo, plaj, beden ve yıkama havlu), peçete, yatak çarşaflarını, keten masa örtüsü, runner, sandalye örtüsü, erkek ve kadın giyim.
* 1 Keten lif
o 1,1 Açıklama
o 1,2 Özellikleri
o 1,3 Tedbir
o 1,4 Üretim yöntemi
o 1,5 Üreticileri
o 1,6 Kullanımlar
* 2 Tarihçe
o 2,1 Antik
o 2,2 erken keten sanayi
o 2,3 Din
* 3 Kökeni
* 4 Dış bağlantılar
* 5 Kaynaklar
Keten lif
Açıklama
Keten bir Lif lif olduğu söylenir.
Keten lifleri uzunluğu yaklaşık 25-150 cm (18-55) ve çapı ortalama 12-16 mikrometre farklılık gösterir. İki çeşit: kısa tow elyaf kaba kumaşlar ve uzun hat lifleri ince kumaşlar için kullanılan kullanılır. Keten lifleri genellikle esneklik ve kumaş dokusu eklemek onların "düğüm" belirlenebilir.
Çapraz keten fiber bölümü kumaş kaba doku katkıda düzensiz poligonal şekilleri oluşur. [5]
Özellikleri
Yüksek ısı ve iyi bir iletken emici, keten kumaş dokunmaya serin hisseder. Keten sebze liflerinin güçlü, pamuk 2-3 kere gücü ile. Bu, bitmiş kumaş tüysüz ücretsiz yapma ve alır o yıkanır daha yumuşak pürüzsüz bir. Ancak, keskin kıvrımları içinde aynı yerde katlama keten ipler kırma eğiliminde olacaktır sürekli. Bu aşınma yaka, hems, ve herhangi bir alanda yani demir aklama sırasında kapma görüntü alabilirsiniz. Keten ve esneklik değildir bahar geri kolaylıkla, neden bu kadar kolayca kırışıklıkların açıklayan yoksul vardır.
Keten kumaş yüksek doğal parlaklık var; fildişi, krem, kahverengi ya da gri tonlarında arasında kendi doğal rengi değişir. Saf beyaz keten ağır beyazlatma tarafından oluşturulur. Keten genellikle keskin ve dokulu bir duygu ile kalın ve ince karakteri vardır, ama sert ve kaba gelen, yumuşak ve pürüzsüz aralığına olabilir. Düzgün bir şekilde hazırlanmış, keten kumaş yeteneğini absorbe ve hızla su kaybetmek durumunda. % 20 neme nem hissi olmadan elde edebilirsiniz.
Ne zaman yabancı maddeleri arındırılması, keten ve yüksek emici hızla deriden ter kaldırır. Keten sert bir kumaş ve deri daha az tutunmaya olasılığı vardır; zaman uzak billows, o ve böylece cildin sürekli serin bir yüzey ile temas ediliyor serinlemek kurumasına eğilimindedir. Çok dayanıklı, güçlü kumaş, ve bir kaç daha güçlü olan daha ıslak ve kuru. Elyaf ve aşınma hasarı dayanıklı olan streç yoktur. Çünkü keten lifleri çok düşük bir esneklik varsa katladı ve aynı yerde tekrar tekrar gidermesinden Ancak, kumaş sonunda kıracak.
Küf, ter ve çamaşır suyu da kumaş zarar verebilir, ancak kelebekleri ve halı böcekleri dayanıklıdır. Çünkü kir ve lekeleri direnir Keten nispeten bakacak, hiçbir tüysüz veya pilling eğilimi vardır ve temizlenmesi, makine yıkanmış veya buharda pişmiş kuru olabilir kolaydır. Bu, yüksek sıcaklıklara dayanabilir ve sadece orta ilk büzülme vardır. [5]
Keten çok yıkılmak kurutma tarafından kurutulmuş olmamalı: çok zaman nemli demir daha kolaydır. Keten çok kolay ve çok amacıyla mükemmel bir yumuşaklık sağlamak için biraz daha resmi keten giysiler çoğu, ütü gerektiren kırışıklıkların. Yine de eğilimi kırışıklık çoğu kumaş özellikle "cazibe" parçası ve modern keten giysiler bir sürü olarak kabul edilir hava iyi bir askı üzerinde kuru tasarlanmış ve ütü ile gerek olmadan giyilir.
Karakteristik bir çoğu çağdaş keten ipliği ilişkili "slubs" varlığı, ya da rastgele uzunluğu boyunca meydana küçük deniz mili olduğunu. Ancak, bu slubs aslında kusurları düşük kalite ile ilişkilidir. Ince keten, hiçbir slubs çok tutarlı çapı ipler vardır.
Tedbir
Toplu keten ipliği standart ölçüsü olan keten 300 bölü Yarım kilo içinde metre numarasıdır lea vardır. Bir iplik kilo başına 300 metre verecek 1 lea bir boyutuna sahip Örneğin. Ince mendiller içinde, vb 40 Lea, olabilir kullanılan iplik ve kilo başına 40x300 = 12.000 metre verin. Bu belirli bir uzunluk bu nedenle keten ve inceliği dolaylı bir ölçümü, birim uzunluk birimlerinin sayısı yani kitle olduğunu. Nel sembolü olduğunu. (3)
Daha yaygın kıta Avrupa kullanılan metrik sistem, Nm olduğunu. Bu kilogram başına 1.000 m uzunluklarda sayısıdır.
Çin'de, İngilizce Pamuk sistem birimi, NEC, yaygındır. Bu bir pound yılında 840 yarda uzunluklarda sayısıdır.
Üretim yöntemi
Hangi keten lifleri türetilmiştir keten tesisi, ayrıntıları
Belçika, Yaz 2009 yılında keten mekanik hasadı. Sol tarafta, keten hasat bekliyor.
Keten bitmiş ürünün kalitesi genelde artan koşulları ve hasat teknikleri bağlıdır. Çok kök yakın kesilir en uzun lifleri oluşturmak için, keten ya elle tüm bitki veya sapları yukarı çekerek hasat edilir. Hasat sonrası tohum bir mekanize süreci olarak adlandırılan "dalgalanan veya winnowing tarafından kaldırılır.
Lifleri sonra sap gelen gevşetti olmalıdır. Bu retting yoluyla elde edilir. Bu pektin ayrıştırmak için bakteri kullanan bir süreç olduğunu bağlayan lif birlikte. Doğal retting yöntemleri tankları ve havuzları veya doğrudan alanlarda yer alır. Ayrıca kimyasal retting yöntem vardır; bu daha hızlı, ama genel olarak daha fazla lifleri kendilerine çevre ve zararlı vardır.
Retting sonra, sap olan Ağustos ve Aralık ayları arasında gerçekleşir scutching için hazır. Scutching iki metal silindirler arasında onları ezme tarafından, böylece sapı ve parçaları ayrılabilir sapların odunsu kısmını kaldırır. Lifleri ve kaldırılır gibi diğer parçalar, shive ve keten tohumu tow diğer anlamları için kenara ayarlanır.
Tarih
Keten kumaş masa örtüleri, yatak kaplamaları ve yüzyıllardır giyim beri kullanılmaktadır. Keten ve seçkinlik iplik o zaman alıcı hale ile üretmek için çalışan zorluk dan (kendisi keten gelir) büyümeye dikkat büyük bir gerektirir. Keten iplik öylesine örmeye zordur Konuları bozmadan elastik değildir. Böylece daha fazla pamuk üretimi için pahalıdır.
Keten Proje Yaşayan 1995 yılında Sözlü Arşiv halen ise eskiden sektöründe Ulster çalışılan kişilik bir çekirdek içinde mevcuttur İrlandalı keten sanayinin bilgi olarak kurulmuştur. Orada İrlanda keten uzun bir tarihi vardır.
Cumhuriyeti Gürcistan bir mağarada 36.000 BP tarihli boyanmış keten liflerinin keşif kişi keten oluşturmak için yabani keten elyaf kullanılan erken bir tarihten itibaren kumaşlar gibi göstermektedir. [7] [8] papaza vestments için keten kullanımı değildi İsrailoğulları sınırlı. Plutarch, kim yüz yıl yaşamış İsa'nın doğumundan sonra, bu İsis'in rahipleri ayrıca saflığı nedeniyle keten giydi yazdı.
Aralık 2006 Genel Kurul Birleşmiş Milletler doğal elyaflar ve keten ve diğer doğal elyaf profilini yükseltmek Uluslararası Yıl için 2.009 ilan etti.
[değiştir] Antik
Zaman Firavun Ramesses II eden 1.213 M.Ö. öldü mezar, 1881 yılında keşfedilen, keten sargı mükemmel korunması bir devlet vardı - daha 3000 yıl sonra.
Belfast Kitaplığı'nda orada, 'Ammon olan 2.500 yıl önce ölen bir papazın kızı mumya "Kaboolie korunur. Keten Bu mumya üzerinde mükemmellik gibi bir durumda. Zaman Tutankamen bir mezar, açıldı keten perdeler sağlam bulundu.
[değiştir] En erken keten sanayi
Diocletian 4. yüzyılda maksimum fiyatlar Roma İmparatorluğu üzerinde keten ve 3 sınıflar için fiyatları gösteren ferman
Olden günlerde, hemen her ülkede, her aile keten ve kendi kullanım için keten renginde büyüdü; ancak kurulan keten sanayinin ilk kayıtları 4.000 yaşında olduğunu ve bize Mısır geliyor. Bir keten sanayinin ilk yazılı belgeleri Pylos, Yunanistan, burada keten bir ideogram olarak tasvir de ri "olarak yazılmış Linear B tabletleri gelir-hayır" (Yunanca: λίνον, linon) ve kadın işçilerin keten Katalogda vardır "ri-ne-ja" (λίνεια, lineia gibi). [9] [10]
Fenikeliler, kim, onların ticaret filosu ile Akdeniz halklarına ticaret yeni kanallar açtı, Cornwall kalay madenlerinin geliştirilmesi yanında, büyüyen ve keten ve yapım İrlanda içine ortak döneminde önce keten, ancak tanıttı iç dissensions olan bu ilk günlerinde bile Erin içinde, organize bir sanayi kuruluşu karşı militated yaygın olduğunu ve bu onikinci yüzyıla kadar ki kesin bir girişimde keten üretimi için sisteme kayıtlarını bulabilirsiniz değildir.
Zaman Nantes Fermanı iptal edildi, AD 1685, Huguenots birçok yaşayan ülke Britanya Adaları yerleşmiş kaçmaya, vardı ve bunların arasında Louis Crommelin, kim doğdu ve ince keten, içinde bir dokumacı olarak yetiştirdim CAMBRAI of town. O Ulster ve kaçtı sonunda Lisburn, küçük kasabasında Belfast yaklaşık on mil uzaklıkta yerleşti. Belfast kendisi belki de Victoria dönemi dünya keten çoğunluğu bu da Linenopolis adını elde kentte üretildiğini sırasında en ünlü keten tarih boyunca üretim merkezi vardır.
CAMBRAI iyi bir en umutsuz mücadele merkezlerinden biri olarak bilinen savaş sırasında geç. Adı "patiska" Bu şehirde türetilmiştir.
Rağmen keten sanayi zaten Ulster kuruldu Louis Crommelin ve çabalarını böylece o Hükümet tarafından daha geniş bir range.than üzerinde sanayinin gelişmesi için atandı başarılı dokuma iyileştirilmesi için kapsam bulundu Lisburn ve küçük sınırları ile surroundings. Onun iyi çalışmasının doğrudan sonucu kurulması, tüzüğü altında, Yönetim Kurulu Keten Üreticileri İrlanda of Mütevelli Heyeti yıl 1.711 oldu.
[değiştir] Din
Yahudi din olarak, sadece hukuk kumaşlar birlikte giyim yılında iç içe olabilir ilgili biri keten ve yün karışımı endişeleri olduğunu. Bu karışım shaatnez denir ve açıkça Tesniye 22:11 yılında "Sen birlikte" bir şeyler karışmış, yün ve keten giyme ve Levililer 19:19 shalt sınırlıdır, "'... ne iki türlü sana bir giysi üzerine gelecektir malzeme araya karışmış. "İşte Tevrat kendisi ve hukuk chukim olarak bilinen adamın yeteneğini anlamak ötesinde bir tüzüğünün bir türü olarak kategorilere ayrılır bu hiçbir açıklaması var. [11] Josephus bu yasağın nedeni olduğunu ileri sürdü rahiplerin resmi kıyafet giyen gelen meslekten olmayanlar tutun. [12] Buna karşın Maimonides çünkü putperest rahipler gibi karışık giysiler giydi bu nedenle olduğunu düşündüm. [13] Diğer Tanrı çoğu farklı tür karışımları tarafından tasarlanan değil yasaklar bu olduğunu açıklayacağım god belirli bir şekilde, hayvansal ve bitkisel lifler hayvanların birlikte yoked plowing iki farklı olan benzer olmak karıştırma ile uyumlu olacak şekilde. Ve bu gibi komutları hem pratik hem de alegorik amaç, belki burada rahatsızlık sıcak bir iklim, (ya da aşırı ter) [14] bir yandan da liyakat ve yetkisiz olarak gibi yasak manevi katkı temsil neden olacak bir papaza giysi önlemek hizmet kurtuluş anlamına gelir. [15]
[değiştir] Kökeni
Kelime keten olan Linum olan keten tesisi, ve daha önce Yunan linon için Latin türetilmiştir. Bu kelime tarih başka koşullar bir dizi artış vermiştir:
* Çizgi, keten iplik kullanımından düz bir çizgi belirlemek için elde edilen;
* Ağrı kesici merhem, hafif bir tahriş edici cilde kas ağrıları hafifletmek için uygulanan ince zemin keten tohumu kullanımına bağlı
* Astar, çünkü keten sık sık giyim yün ve deri için bir astar oluşturmak için kullanılan
Fransızca üzerinden * iç çamaşırı, iç çamaşırı başlangıçta keten yapılmış gösterir
* Keten tohumu yağı, bir petrol keten tohumu elde
* Linolyum, bir kat keten tohumu yağı ve diğer malzemeleri kapsayan yapılmadı
Ayrıca, İngilizce, lepiska saçlı bir dönem, çok hafif, sarışın, parlak bir karşılaştırma ham keten fiber renk gelir belirtir.
[değiştir] Dış bağlantılar
* Www.ars.usda.gov
* Oturma Keten Index - kim İrlandalı Keten sektöründe 20. yüzyılda çalıştı kişilik bir çekirdek sözlü arşiv.
* Keten den yapma keten
İrlandalı keten ve * Tarih
İrlanda * İrlanda Keten - Kumaş
* Keten masa örtüsü, yatak çarşaflarını
[değiştir] Referanslar
1. ^ Balter M. (2009). Elbise (HU) Adam olun. Bilim, 325 (5946): 1329.doi: 10.1126/science.325_1329a
2. ^ Kvavadze E, Bar-Yosef O, Belfer-Cohen A, Boaretto E Jakeli N, Matskevich Z, Meshveliani T. (2009) .30,000-Year-Old Wild Keten Elyaf. Bilim, 325 (5946): 1359. DOI: 10.1126/science.1175404 Online Malzeme Destekleme
3. ^ İncil, Thaddeus Mason Harris, p 135 doğal tarih
4. ^ Ab Tekstil, Dokuzuncu Edition Sara J. Kadolph ve Anna L. Langford tarafından. Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall
5. ^ Abc sınıflandırılması ve Analiz Tekstil: A Handbook Karen L. LaBat, Ph.D. ve Carol J. Salusso, Ph.A. Minnesota Üniversitesi, 2003
6. ^ "Keten Elyaf Teklifler Pamuk Rahatlık", Tarımsal Araştırma dergisi Kasım 2005 sayı Cool
7. ^ Balter M. (2009). Elbise (HU) Adam olun. Bilim, 325 (5946): 1329.doi: 10.1126/science.325_1329a
8. ^ Kvavadze E, Bar-Yosef O, Belfer-Cohen A, Boaretto E Jakeli N, Matskevich Z, Meshveliani T. (2009) .30,000-Year-Old Wild Keten Elyaf. Bilim, 325 (5946): 1359. DOI: 10.1126/science.1175404 Online Malzeme Destekleme
9. ^ Keten ve Keten Tekstil Miken saray ekonomide
10. ^ [1]
11. ^ Yahudi Astar, Shmuel Himelstein tarafından. New York, NY: Dosya, 1990 ile ilgili gerçekler.
12. ^ Etz Hayim s. 1.118
13. ^ Kılavuzu 3:37 çapraşık için
14. ^ Jamieson, Fausset, Brown yorumlar, Lv. 19:19
15. ^ John Gill; Ainsworth, Matthew Henry, Lv. 19:19 yorum
yeni zelanda keteni
ingiltere etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
ingiltere etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
16 Aralık 2009 Çarşamba
5 Eylül 2009 Cumartesi
Kütüphanmde başucu kitabı
Gerçeği arama yolunda Tolstoy ve pek çok aydın zihinlerini çok yordular. Ararken yoruldular yorgunken öldüler.
Tolstoy düşünmeden sorgulamadan yapamam ben dedi hayatı boyunca. Aklı cevap vermeye yetemedi. Sonuçta akıl denilen şey sizi yarı yolda bırakıveriyor. Zaten yüce yol göstericiler bunun için varlardı. Yüce kitaplar bunun için var. İnanmak zorunda da değil kimse.
İnsan zamanla çok çeşitli ruh hallerine giriyor. Müzik dinlemekten artık haz almıyorum hatta devamlı müzik dinlemenin tehlike sinyali olduğuna inanıyorum.devamlı müzik bizi Allahı arama faaliyetimizden uzaklaştırıyor. Müziği tanrılaştırmamalıyız. Allah ikliminin yanında müzik ikliminin ne değeri olabilir ki. Otobüste yolda evde iş yerinde hayatımızın her safhasında müzik kulağımızda kulaklık dışarıdan soyutlanarak müzik dinlemenin sağlıklı bir tarafını göremiyorum. Kalbi karartmak doğru olmaz. Kimse bana inanmak zorunda değil
çeşitleme
26 Temmuz 2009 Pazar 10:06
BÖLÜNME
“Bölünme” diyor Stejepan G.Mestroviç:“aynı anda birbiri ile ilgisi olmayan duyguları yaşama ve ifade etme yeteneğini de içerir.” Stejepan Bölünmenin çocuklar için bir doğal olduğunu ama yetişkinlerde bölünmenin kişisel bozukluk olduğunu saptıyor. Çocuk anında söylemini ve hareketini değiştirebiliyor. Arkadaşını bir dakika önce çok seven çcuk bir dakika sonra sevmediğini rahatlıkla söyleyebiliyor. Çocukken hepimiz böyle davranmışızdır ancak bu davranışı yetişkin olarak yaptığımızda tam anlamıyla kişilik bozukluğu gösteriyoruz.
Batılı bir yazarın bir çok kelimeyle ifade etmeye çalıştığı bu davranış şekli “münafık” sözcüğü “iki yönlü” sözcüğü ile karşılanabilir. Mevlanın ;“ya olduğun gibi görün ya da göründüğün gibi ol” tavsiyesine uygun hareket edenler “bölünmemiş” oluyorlar. Bu özellik tam olgun (kamil) bir yetişkin kazanımıdır. Bölünmüşler “Gündüz aile adamıyken gece.. ( devamı )
ne olur sesimizi duyun!
05 Temmuz 2009 Pazar 02:18
Artık sesimizi duyun. Ne olur duyun. Türkiyenin modern gelişmiş bir ülke olmasını istiyorsanız her şeyden önce hatta ekonomiden de önce Milli Eğitimini ve sınav sistemlerini kökünden değiştirin.
Ne olur! SBS ve ÖSS denilen şu saçma sınavları kaldırın atın. Ne olur! Yapın bunu. Biliyorum benim bu blogda yazdıklarımı belki kimse okumayacak ama ben içimdeki ateşi söndürmek için yazıyorum. Ne yapayım ta Ankaraya Milli Eğitim bakanının yanına mı gideyim. Artık benim bu sınavlardan geçelim yıllar oldu ama hala şu ÖSS denilen illetten nefret ediyorum. Neden mi?
Öss israftır. (Parayı zamanı sağlığı ve beyni harcar.)
Öss büyük küçük insanların ruh hastası.. ( devamı )
bir KPSS daha bitti
03 Temmuz 2009 Cuma 07:09
BİR KPSS DAHA BİTTİ
30.06.2009
Bir KPSS sınavını daha devirdim. Anladım ki ben bu sınavı kazanmak için en az iki yıl inzivaya çekililip soru çözüp konu çalışmalıyım. Ama en az iki yıl. Yoksa ben sittin sene de girsem bu sınavı kazanamam.
Öğretmenlik artık benim için bir hayal oldu. Hayır illa devlet memuru olayım diye değil sadece branşım beni devlet memurluğundan başka şans tanımıyor. “edebiyat”.
Yaşasın edebiyat ama ben Orhan Pamuk değilim ki evde oturup hikaye yazayım. Ayrıca ondaki hikaye yazma yeteneğinin zerresi yok bende.Ne yapalım herkes aynı yeteneklerle donanımlı olmuyor.
“edebiyatçı diplomam var” diyerek fabrikalarda özel sektörde iş aramak beyhude bir çaba.
nitelikli okur
03 Temmuz 2009 Cuma 07:07
Sadık Yalsızuçanlar “Okur için bir üstadın yolundan gitmek gerek” diyor. O Bediuzzaman İbni Arabi Koneviyi okumanın gerekliliğini savunurken Ayfer Tunç: “ her şeyi okumam genellikle yeni çıkan kitapları okuyorum” diyor. Her ikisi de neleri okumanın gerekli olduğu konusunda ayrılsalar da “nitelikli okurun” olmadığında hemfikirler.
Nitelikli okurun var olduğuna inanıyorum. Belki beklenenden daha az olabilir ancak ben bugün daha iyi kavrayabilen insan sayısının önceki yıllardan daha fazla olduğuna inanıyorum. Ancak bir okur olarak hatamız belki de yazarlarla iletişim kurmamaktır. Çünkü pek çoğumuz yazarlarla iletişim noktasında sıfırız.
Kütüphanemde başucu kitabı gibi okuduğum bir kitap var. Ne zaman o kitabın kapağını açsam “yazara bir teşekkür etmem gerek derim” ama nerde. Bir türlü yapamam bunu... ( devamı )
her ay bir kitap
19 Haziran 2009 Cuma 00:48
Kitap. Hayatın tek gayesi olmaya değer. Yaşamanın tek gayesi okumak demeğe değer. Okumak yaşam boyu kilolarca yemek yemekten daha değerli değil midir. Yaşam boyu okumak. Her şartta her zaman her yerde kitap ve okumak vazgeçilmezler içinde olmalıdır.
Kitaba verilen para boşa gitmiş sayılmaz. En kötü kitaptır dediğiniz kitap bile en lüks eğlenceden kat be kat üstündür benim nazarımda. İnsanın tekamülünde kitabın yerini hiçbir şey dolduramaz. İsterseniz öğretmenin dizinin dibinde oturun isterseniz dünyanın en iyi profesöründen ders görün hiç biri kitabın yerine geçmez.
Kimileri hala kitapların çok pahalı olduğundan dem vurup kitap almamakta ısrar etmekte. Dergi almamakta ısrar etmekte. Ayda bir defa bir dergiye 5 tl bir kitaba 5-20 tl vermekten imtina ediyoruz. Her şeyden imtina edilir kitaptan okumaktan imtina edilmez. Milyarlık arabaya binip de 10 liralık fiyattan kaçmanın tutarlı bir mazeret olması mümkün değildir.
güzel insanlar güzel atlara binip geldiler mi?
19 Haziran 2009 Cuma 00:41
Bir çok yazımda İslam’ı öğrenmek için zamanımızın parlak bilim insanlarına bakmamız gerektiğini söylüyorum.
İslamı iyi anlamanın birinci şartı bir Avrupalı gibi özgür ve bilimsel düşünebilmekten geçer. Özgür ve bilimsel düşünmeye ulaşabilmek okumak eylemiyle gerçekleştirilebilir. Okumak idrakimizi derinleştireceğinden önemli bir eylemdir.
Okuma alışkanlığını kazandıktan sonra okumalarımızı öncelikle Kuran üzerinde yoğunlaştırmalıyız. Önce Kuran. Arada hiçbir aracı olmadan. Kavrama anlama seviyemiz kadar Kuranı özümseyip anladığımızı başkalarına anlatmaktan sorumluyuz hepimiz.
türkçe dilbilgisinde yapı tür
19 Haziran 2009 Cuma 00:37
Türkçe sorularına doğru cevap verebilmenin birinci kuralı “soru kökünü” iyi anlamaktır. Birçok öğrenci aslında konuları iyi veya kötü bilir. Asıl sorun bu konuların başlıklarını hatırlayamazlar ve soru kökünü anlayamazlar.
Türkçe sorular iki temel kavram üzerine bina edilir: 1.yapı 2. anlam. Sözcüğün, cümlenin, paragrafın ya anlamı ya da yapısı sorulur. Yapı denilince beynimizde şu kavramlar dolaşmalıdır: tür, görev, basit, bileşik, isim, zarf, sıfat, edat vs, giriş, gelişme, sonuç vs.; anlam denilince şu kavramlar üzerinde durmalıyız: yan anlam, gerçek anlam, dolaylı anlatım, soru cümlesi, anadüşünce, yardımcı düşünce, konusu, anlatılmak istenen vs.
Yapı sorularında aklımıza özellikle konu başlıklarını getirmeliyiz. Öğretmen bir konuya başlamadan önce o konunun başlığını yazar işte o başlık öğrencinin can simididir. Başlıkla konu bütünleşirse öğrenme gerçekleşir. Konuyu biliyorsunuzdur fakat hangi başlık altında işlendiğini hatırlayamazsanız o zaman doğru cevaba ulaşamazsınız. Mesela “ deyim aktarması” başlığı ile işlenen konuyu birleştirmelisiniz. Öğretmen “ad aktarması” demekle neyi kastediyor bunu anlamalısınız.“deyim aktarması” ile “ad aktarması” başlıkları birbirine çok benziyor ama ikisi farklı konular. Tür yapı sorulunca yüklemin yapısı mı sözcüğün mü yoksa cümlenin yapısı mı soruluyor bunlara dikkat etmeliyiz. İşte böyle temel başlıkları öğrenip konularla da pekiştirirseniz sınavlarda oynaya güle cevaplar verirs.. ( devamı )
zihniyet değişimi
19 Haziran 2009 Cuma 00:29
Bizim bürokratlarda bir sorun var galiba. Şu Milli Eğitim sistemini iflas ettirmek Türkiyeyi içinden çıkılmaz sıkıntılara mı sürüklemek istiyorlar bilmem. Niçin bunları söylüyorum. Eğitim-öğretimi 9 yıla çıkaracaklarmış. Kim bilir daha sonra 10-20 falan. Ya biz 20 yıl okuduk da ne oldu Allah aşkına. Henüz alt yapısı hazırlanmamış bir ülkede eğitimi 9-10 yıla çıkarmanın -istersen 40 yıl- yap ne faydası olur. Senin değil yeni üniversite mezunun, belli noktalara kadar kariyer yapmış üniversitelilerin bile 2-3 dil bilip de işsiz gezebilmekte.
Yok yok bir yerlerde galiba işsizliği belli vakit az gösterelim diye öğrenci cennetine döndürmek istiyorlar Türkiyeyi. Okullarımız bir meslek öğretmediği gibi çocukların sanayi yolunu da tıkıyor. Her halde çocuklar mezun olup elleri ceplerinde işsiz sokaklarda dolaşmaya başlayınca tef çalıp oynayacaklar. Hayır okusalar ne olacak gerçekten benim tarih öğretmeni bir arkadaşım var dokuzuncu defa kpss sınavına giriyor. Böyle bir rezillik var mıdır dünya yüzünde bilmem.
Kesinli.. ( devamı )
Cinayet Haberleri
06 Haziran 2009 Cumartesi 06:29
Basın yayının teknolojisinin ilerlemesiyle haberlerin birkaç saniye içinde bize ulaşabilmesinin yararları çoktur. Akşam eve gittiğimizde dünyanın her tarafından haberleri duyabiliriz. Fakat bu iyi durumun suiistimal edilmesi söz konusu.
Uzun zaman orta Asyada bulundum. Onların televizyonlarından trafik canavarı haberlerini, dozajı yüksek politik haberleri, cinayet haber ve programlarına pek rastlamadım. Haberlerde öyle olumsuz haberleri duymak zordu. Şiddet kan öfkeden kudurmuş insan toplulukları vs. televizyonlarda gazetelerde çok az konusu edilirdi.
Avrupa ülkelerinde de uydudan gördüğümüze göre bizimki gibi haberlerde çok fazla şiddet gösterilmiyor. Amerikada koca gökdelenler yıkıldı da yerde ölmüş bir Allah kulu görememiştik. Sanki o binalarda hiç kimse yoktu.
Ben Avrupa ve Amerikan toplumlarının bize göre şiddete daha eğilimli olduklarına inanıyorum. Onların yaptıkları filmler bize onların neler düşündüklerini ve nasıl cinayet işleyebileceklerini iyi anl.. ( devamı )
gına geldi
06 Haziran 2009 Cumartesi 06:19
GINA GELDİ DİZİLERDEN
Dizilere takmış durumdayım. Artık iyice yılıştılar. Brezilya dizilerini yakında sollarlar. Öpüşme sahneleri çoğaldı demiştim geçen yazımda. O yazıyı mı okudular bilmem(!) öpüşme azalacağına çoğaldı hatta bir adım daha ilerlediler yatak sahnelerine terfi ettiler. Baktım internette en çok tıklanan falan dizinin falanca ile falanca oyuncusunun sevişme sahnesiymiş. Bilmem ki dizicilere mi yoksa izleyicilere mi laf dokundursam.
Evdekilere dedim kaç defa “ya şu dizileri seyretmeyin” diye ama... “diziler azıttı” dedim. Dediler ki “nereden biliyorsun sen dizi seyretmezsin ki!” hem de “dizilerde biz öpüşme sahnesi falan görmüyoruz” dediler. “Yuh be! Bakın şimdi bu dizide öpüşme olacak” dedim. “hayır” dedi Adanasever kardeşim. Bu dizide “öyle olmaaaaz”. Tesadüfe bakın ki hangi dizi için bunu söylesem hep o sahnelerle karşılaştık. “Yaaa! Olmazdı hiiç” demeye başladılar. Seyretmiyorum dizileri ama “farkında olmak” denilen bir söz var. Eğer bir dizide bu sahne olmuş ve bu bölümü gazeteler yaygara yapmışsa diğer dizilerde de hemen başlıyor aşıkları öpüştürmeye. Ama galiba şu Rumeli dizisinde bu tip sahneler olmamış. Samanyolunu falan söylemek abes olur. Onlarda bu tip sahneler yok .. ( devamı )
olmaz diye bir şey olmaz
27 Mayıs 2009 Çarşamba 06:58
Her yönüyle kısıtlanmış olan dünyada “asla olmaz” demek doğru değildir.
Bir gün dünyanın ez zengin bir şehrinden harika bir ev alamayacağınızı kimse iddia edemez. Bir gün bir çok ülkeyi gezeceksiniz denilse “hayır!Asla!gezemem” derseniz külliyen hata etmiş olursunuz. Olmazları bir olduran vardır.
Arkdaşım bana “ben hiçbir zaman bu değil bu ülkeden bu şehirden bile çıkamayacağım” dedi. Ben de : “ öyle deme sen geleceği bilmiyorsun ki!Asla olmaz demek doğru değildir” dedim.
Açıköğretim birinci sınıfa giderken askerlik yoklamam geldi. Bir türlü öğrenci olduğumu ispatlayamadım onlara. Pekala dedim ve askerlik için bir dilekçe yazdım. Bir müddet sonra kendimi Kocaelide “Zafer” adlı gemide buluverdim. Bu gemi de tatbikata çıkacakmış meğer. Aylarca o ülke senin bu benim gezdim durdum. Venedik, Lizbon, Telaviv, Kudüs, Alicante vs. vs. pek çok şehir ve ülke gezdim. Bu ülke ve şehirleri gezebilmek için her şeyden önce vaktiniz olmalı sonra yüklü paranız olmalı öyle değil mi? Mantık bunu söyler ama oldurmazları olduran vardır. “asla olmaz” dem.. ( devamı )
uzaylılar yerine
26 Mayıs 2009 Salı 07:07
Nihayet Hülya AVŞAR da uzaylıları gördüğünü söyleyiverdi. Allahu alem tanınmışlığına tanınmışlık katmak için mi yoksa karşısındaki konuktan çok etkilendiği için mi söyleyiverdi bilmem.
Uzaylılar var mı yok mu? Uzaylı kovalamakla yükümlü olduğumuzu düşünmüyorum. Ruhlarla cinlerle uğraşmak gibi bir görevimiz de yok. Ruh da var cin de var. Ancak bunları görebildiğimizde ne olacak onu merak ediyorum. Hani imanımız bir kat daha mı artacak, insanlarla konuşmak yeterli gelmedi de onlarla konuşmak mı bizi rahatlatacak. Ya işte insan ve merak ayrılmaz bir bütün gibi.
Ruh cin peri uzaylı görmemiz istenseydi elbette sınırlı özelliklerle donatılmazdık. Belli frekansın üzerindekileri göremiyor ve duyamıyoruz. Demek o sınırlarda bizim işimiz yok.
Uzaylı arkadaşım olsaydı veya cinlerden arkadaşım olsaydı onlara istediğimi yaptırır zor anlarımda onların yardım etmesini ister gelecekte neler yaşayacağım onlardan öğrenir miydim? Sırf bu sebeplerden dolayı mı onlarla tanışmak istiyoruz. Ya d.. ( devamı )
zemahşeri
24 Mayıs 2009 Pazar 18:05
Türk Dilinin tarihi de en az Türk Tarihi kadar hareketlidir. Dönem dönem yıldızı parlamıştır. Ancak dilin tarih kadar başarılı olduğu söylenemez. Nedense Türkler tarih boyunca başka kültürlerin tesirinden hiç kurtulamadılar. Hele dil. Tamamamen Farsça ve Arapçanın altında ezim ezim ezildi.
Mevlana eserlerini hep Farsça yazdı. Selçuklular zamanında yazılanlar Farsça ve Arapça oldu. Farsça ve Arapça bilmeyenler küçümsendi. Yani bizde Farsça Arapça Fransızca İngilizce moda dillerdir.
11. ve 12. yüzyılda yaşamış olan ve Türkçeye soluk aldıran kişiler hiç şüphesiz Kaşgarlı Mahmut ile Yusuf Has Haciptir. Ancak O dönemde yaşamış olan en büyük Türk bilgini Zemahşeridir. Hadis biliminde zirve isim Buhari iken Tefsirde zirve isim Zemahşeridir. Eserlerini tıpkı Mevlana gibi Gencevi gibi Arapça ve Farsça olarak kaleme almıştır. Hem de Arap dilinin piridir. Öyle ki Ebu Kubeys dağına çıkıp Araplara şöyle demiştir: “ Ey Araplar! Atalarınızın dili Arapçay.. ( devamı )
dost
24 Mayıs 2009 Pazar 17:52
Dünya gerçekten ağırdır. Mutluluktan uçurduğunda bile size ağır gelir. Belki bir saat belki beş gün sonra hüznün girdaplarında gezinmeye başlarsınız. Ya da dünya olanca ağırlığı ile üstünüze çöktümüştür. İnsanlar üzmüştür seni, fakirlik ağlatmıştır seni, iş yeri sıkmıştır ruhunu. Belki beş dakika belki beş yıl sonra yüzünüzde mutluluk meltemleri esebilir tekrar. İşte dünya böyle oyalar bizi. Milyarlarca insanı oyaladı milyarlarca insanı oyalıyor henüz görevi bitmedi milyarlarca insanı meşgul etmeye devam edecek. Geçmiş unutulabilir gelecekten korkulabilir, belki şuan en mutlu ya da mutsuz sizsinizdir. Ama bu dalgalı, fırtınalı dağdağalı gecede nereye yapışalım da bizi oyalayan bu oyundan kurtulalım. Çok basit. Allahın ipi. İnanmak ve onun ipine sımsıkı sarılmakla esrarensiz karmaşık zor oyundan kolaylıkla kurtulabiliriz. İnanç önemli. İnançsızlık bataklığın yutması gibi insanı yutabilir. Siz yutulurken kimse yardım elini uzatamaz size. Kurtuluş iman ipine sarılmakta.
Allah şöyle bildiriyor: “ inançsızların dostu tağutlardır. (tağutlar) onları inancın ışığından mahrum bırakıp inançsızlığın karanlıklarına sürükler.”
Şayet üniversiteyi niçin kazanamadım diye kahrolmak istemiyorsak, işsizlik korkusuyla tutuşmak istem.. ( devamı )
2002 günlükleri
24 Mayıs 2009 Pazar 17:11
2002 yılında yazdığım günlüklerden bazıları. 1995'ten bu yana günlük tutuyorum. Bu günlükleri ara ara siteme taşıyacağım. Biliyorum bu günlükler okuyanları sıkabilir. Ama ben bu günlüklerde başkalarına yararlı olmaktan ziyade kendi dünyamla hesaplaşmalarımı anlatıyorum.
Oldum olası başkalarının günlüklerine değer veririm. Onları daha gerçekçi bulurum. İçtendir. Süslü laflar yerine kalpten çıkan hislerdir günlükler. Kendimizle hesaplaşma niteliği taşıdığından yalan yoktur içlerinde. Yanlışlar saçmalıklar vardır ama yalan yoktur.
Belki içlerinde kendinizden de bir şeyler bulursunuz. Belki mutlu olursunuz.belki de eeeh ne saçmalık der pas geçersiniz.
30 Temmuz 2002 Salı
Her şey aptalca ! Ve her şey aptalca. Her şey yalamayla başladı ve bitti.yaladı. anladıysa yalamanın benim söylediklerimi haklı çıkardığını.ama nerede insanlarda o anlayış. Bekle ki bulasın. Daha dün yazmıştım içimde bir alev topu var diye. Alev topum dün patladı.
Şimdi boşum. Bomboş. ne yapacağımı ne edeceğimi bilmiyorum.Plânım yok.öylesine oturuyorum. Çay da hazırlamadım kendime. Dolapta yemek namına hiçbir şey yok. Öylesine yazıyorum. Yazmak isteğim de yok ki. Parmaklarım klavyenin üzerindeki harfleri zorlukla bulabiliyor.
Sinirliyim.çok sinirli.....her şey berbat. Ev aramalıyım. Değişiklik olsun. Bıktım. Her şeyden bıktım.
09 Ağustos 2002 Cuma
Her şey bir toz bulutunun yükselmesi gibi oluverdi. Bir şimşeğin çakması gibi. Hayatımın geri kalan kısmında neler olacak merak ediyorum.
30 .. ( devamı )
Verbitski
15 Mayıs 2009 Cuma 21:16
Altay Türklerinin dilleri ve yaşamları hakkında bize bilgiler veren kişilerden biri Verbitskiy’dir.
Türk Kültürü ve dili ile ilgili en kapsamlı çalışmaları yapmış olan ve ilklere sahip olan meşhur bilim adamlarının isimlerini maalesef liselerimizde öğretmiyoruz. Mesela Yudahin, Radlof, Verbitki…
Verbitskiy tabiri yerindeyse on parmağında on marifet bulunan bir insandır. Tam otuz yedi yıl Altayda yaşamış olan Verbitskiy papaz ve aynı zamanda iyi yetiştirilmiş bir misyonerdir.
Verbitski’nin sadece hayatını konu alacağım. Eserinin içeriğiyle ilgili başka bilgileri zaman zaman yazmayı düşünüyorum.Çünkü Verbitski 19. yüzyılda yaşayan Altay Türklerinin kültürleri ve dilleri hakkında ilginç bilgiler veriyor. Her ne kadar günümüzde haberleşme hızlı oluyor ve bir çok bilgiye anında ulaşılabiliyorsa da bu o eserin değerini tabi ki düşürmüyor. Zaman bil.. ( devamı )
işsizliğin yararları
15 Mayıs 2009 Cuma 21:11
Paul Lafarque “Tembellik Hakkı” adlı eserinde “hala anlamıyorlar makinenin insanlığın kurtarıcısı olduğunu; insanı aşağılık ve ücretli işlerden kurtaracak olan azat eden boş zaman ve özgürlük veren ta nrı olduğunu”
Makineleşme ve teknoloji ilerliyorken insanların daha özgür olmaları gerekiyordu ve bu oluyor çünkü makineleşme işsizliği doğuruyor. Peki Paul’un dediği gibi işsizlik bizim anladığımızın tersine güzel bir durum mudur. Bugüne kadar pek çoğumuz işsizliğin insanı bunalıma sürüklediğini, gençleri mutsuz yaptığını, işsizliğin insan fıtratına aykırı olduğunu söyledik ve yazdık. Psikologlar işsiz insanın halini her yönüyle incelediler. İşsizliğin ülkelerin gelişmişlik düzeylerini de belirlediğini biliyordu. Kendimiz de bizzat işsizliğin sıkıntılarını yaşadık. Ama bugün ben işsizliği Paul’un açısından bakacağım.
Karınca gibi çalışıyor insanlar. Köyleri bilemem ama özellikle büyük şerhlerde insanların çalışma tempoları en yük düzeye çıkmış bulunmakta. Sabah sokaklarda telaşla işe yetişmek için koşuşturan insanlar, akşam otobüslerde balık gibi üst üste eve dönen yorgun bedenler, yorgun gözler, kızarmış gözler, yorgun düşünce.. ( devamı )
Aydın İlinin 105 yıl önceki sosyal hayatından kesitler
14 Mayıs 2009 Perşembe 23:26
Bugün Aydın sokaklarında dolaşırken aklıma bundan yüz-yüz beş yıl önceki hali geldi. Zeki Mesud ALSAN çocukluğunda Aydın sokaklarında gördüğü bir olayı şöyle anlatıyor:
“…Bu sırada mahallede bir kaynaşma sezildi. Çocuklar yola doğru koşuştular. Kadınlar ileriye baktılar. Mustafa da anasının yanından ayrılarak çocuklara yetişti. Ve kalabalık arasında garip kıyafetli, ve şimdiye kadar hiç görmediği iki insan şekliyle karşılaştı. Bunlardan biri oldukça yaşlı ve kısa boylu idi. Diğeri uzun boylu ve gençti. Koyu lâcivert renginde ve kat kat denecek surette geniş kıvrımlı uzun fistanlar giymiş olan bu kadınların başlarındaki alâmet daha çok seyre değerdi. Nasıl yapıldığına insanın aklının eremeyeceği kar gibi beyaz bir şeyler bunların başını iyice sarmış, onları biraz da heybetlendirmişti. Onları ilk görenler gece görseler mutlaka korkarlardı. Bir şeyler... gerçekten bu iki kadın kafasını, saçlarından -eğer varsa-bir telini bile göstermeyecek surette kapatan bu külahlar, tek bir parçadan ibaret değildi.,. Kanatlı, yelpazeli, girintili, çıkıntılı bir çok şekillerin birleşmesinden meydana gelmiş karışık bir nesne idi. Bellerinde kemer gibi bir kuşak vasrdı. Yanlarında koca taneli ve birkaç devirli tesbihler asılı idi. Tesbihin fistanların eteklerine yakın uçlarında madeni birer haç sarkıyordu. Kollarında koyu renkli, küçük kamış çan.. ( devamı )
Futurist şiir örneği-Vlademir MAYAKOVSKİ
10 Mayıs 2009 Pazar 00:13
PANTOLONLU BULUT
Pelteleşmiş beyninizde
Kirden parlayan bir kanepede yan gelip yatan semiz bir uşak gibi
Hayal kuran düşüncenizi,
Kanlı bir yürek parçasıyla tedirgin edeceğim,
Dalga geçeceğim, geberesiye küstah ve zehirli dilli.
Tek bir ak saç yok ruhumda
Yaşlılığın çıtkırıldımlığı yok onda!
Dünyayı bozguna uğratarak sesimin gücüyle
Yürüyorum – yakışıklı .. ( devamı )
Tolstoy düşünmeden sorgulamadan yapamam ben dedi hayatı boyunca. Aklı cevap vermeye yetemedi. Sonuçta akıl denilen şey sizi yarı yolda bırakıveriyor. Zaten yüce yol göstericiler bunun için varlardı. Yüce kitaplar bunun için var. İnanmak zorunda da değil kimse.
İnsan zamanla çok çeşitli ruh hallerine giriyor. Müzik dinlemekten artık haz almıyorum hatta devamlı müzik dinlemenin tehlike sinyali olduğuna inanıyorum.devamlı müzik bizi Allahı arama faaliyetimizden uzaklaştırıyor. Müziği tanrılaştırmamalıyız. Allah ikliminin yanında müzik ikliminin ne değeri olabilir ki. Otobüste yolda evde iş yerinde hayatımızın her safhasında müzik kulağımızda kulaklık dışarıdan soyutlanarak müzik dinlemenin sağlıklı bir tarafını göremiyorum. Kalbi karartmak doğru olmaz. Kimse bana inanmak zorunda değil
çeşitleme
26 Temmuz 2009 Pazar 10:06
BÖLÜNME
“Bölünme” diyor Stejepan G.Mestroviç:“aynı anda birbiri ile ilgisi olmayan duyguları yaşama ve ifade etme yeteneğini de içerir.” Stejepan Bölünmenin çocuklar için bir doğal olduğunu ama yetişkinlerde bölünmenin kişisel bozukluk olduğunu saptıyor. Çocuk anında söylemini ve hareketini değiştirebiliyor. Arkadaşını bir dakika önce çok seven çcuk bir dakika sonra sevmediğini rahatlıkla söyleyebiliyor. Çocukken hepimiz böyle davranmışızdır ancak bu davranışı yetişkin olarak yaptığımızda tam anlamıyla kişilik bozukluğu gösteriyoruz.
Batılı bir yazarın bir çok kelimeyle ifade etmeye çalıştığı bu davranış şekli “münafık” sözcüğü “iki yönlü” sözcüğü ile karşılanabilir. Mevlanın ;“ya olduğun gibi görün ya da göründüğün gibi ol” tavsiyesine uygun hareket edenler “bölünmemiş” oluyorlar. Bu özellik tam olgun (kamil) bir yetişkin kazanımıdır. Bölünmüşler “Gündüz aile adamıyken gece.. ( devamı )
ne olur sesimizi duyun!
05 Temmuz 2009 Pazar 02:18
Artık sesimizi duyun. Ne olur duyun. Türkiyenin modern gelişmiş bir ülke olmasını istiyorsanız her şeyden önce hatta ekonomiden de önce Milli Eğitimini ve sınav sistemlerini kökünden değiştirin.
Ne olur! SBS ve ÖSS denilen şu saçma sınavları kaldırın atın. Ne olur! Yapın bunu. Biliyorum benim bu blogda yazdıklarımı belki kimse okumayacak ama ben içimdeki ateşi söndürmek için yazıyorum. Ne yapayım ta Ankaraya Milli Eğitim bakanının yanına mı gideyim. Artık benim bu sınavlardan geçelim yıllar oldu ama hala şu ÖSS denilen illetten nefret ediyorum. Neden mi?
Öss israftır. (Parayı zamanı sağlığı ve beyni harcar.)
Öss büyük küçük insanların ruh hastası.. ( devamı )
bir KPSS daha bitti
03 Temmuz 2009 Cuma 07:09
BİR KPSS DAHA BİTTİ
30.06.2009
Bir KPSS sınavını daha devirdim. Anladım ki ben bu sınavı kazanmak için en az iki yıl inzivaya çekililip soru çözüp konu çalışmalıyım. Ama en az iki yıl. Yoksa ben sittin sene de girsem bu sınavı kazanamam.
Öğretmenlik artık benim için bir hayal oldu. Hayır illa devlet memuru olayım diye değil sadece branşım beni devlet memurluğundan başka şans tanımıyor. “edebiyat”.
Yaşasın edebiyat ama ben Orhan Pamuk değilim ki evde oturup hikaye yazayım. Ayrıca ondaki hikaye yazma yeteneğinin zerresi yok bende.Ne yapalım herkes aynı yeteneklerle donanımlı olmuyor.
“edebiyatçı diplomam var” diyerek fabrikalarda özel sektörde iş aramak beyhude bir çaba.
nitelikli okur
03 Temmuz 2009 Cuma 07:07
Sadık Yalsızuçanlar “Okur için bir üstadın yolundan gitmek gerek” diyor. O Bediuzzaman İbni Arabi Koneviyi okumanın gerekliliğini savunurken Ayfer Tunç: “ her şeyi okumam genellikle yeni çıkan kitapları okuyorum” diyor. Her ikisi de neleri okumanın gerekli olduğu konusunda ayrılsalar da “nitelikli okurun” olmadığında hemfikirler.
Nitelikli okurun var olduğuna inanıyorum. Belki beklenenden daha az olabilir ancak ben bugün daha iyi kavrayabilen insan sayısının önceki yıllardan daha fazla olduğuna inanıyorum. Ancak bir okur olarak hatamız belki de yazarlarla iletişim kurmamaktır. Çünkü pek çoğumuz yazarlarla iletişim noktasında sıfırız.
Kütüphanemde başucu kitabı gibi okuduğum bir kitap var. Ne zaman o kitabın kapağını açsam “yazara bir teşekkür etmem gerek derim” ama nerde. Bir türlü yapamam bunu... ( devamı )
her ay bir kitap
19 Haziran 2009 Cuma 00:48
Kitap. Hayatın tek gayesi olmaya değer. Yaşamanın tek gayesi okumak demeğe değer. Okumak yaşam boyu kilolarca yemek yemekten daha değerli değil midir. Yaşam boyu okumak. Her şartta her zaman her yerde kitap ve okumak vazgeçilmezler içinde olmalıdır.
Kitaba verilen para boşa gitmiş sayılmaz. En kötü kitaptır dediğiniz kitap bile en lüks eğlenceden kat be kat üstündür benim nazarımda. İnsanın tekamülünde kitabın yerini hiçbir şey dolduramaz. İsterseniz öğretmenin dizinin dibinde oturun isterseniz dünyanın en iyi profesöründen ders görün hiç biri kitabın yerine geçmez.
Kimileri hala kitapların çok pahalı olduğundan dem vurup kitap almamakta ısrar etmekte. Dergi almamakta ısrar etmekte. Ayda bir defa bir dergiye 5 tl bir kitaba 5-20 tl vermekten imtina ediyoruz. Her şeyden imtina edilir kitaptan okumaktan imtina edilmez. Milyarlık arabaya binip de 10 liralık fiyattan kaçmanın tutarlı bir mazeret olması mümkün değildir.
güzel insanlar güzel atlara binip geldiler mi?
19 Haziran 2009 Cuma 00:41
Bir çok yazımda İslam’ı öğrenmek için zamanımızın parlak bilim insanlarına bakmamız gerektiğini söylüyorum.
İslamı iyi anlamanın birinci şartı bir Avrupalı gibi özgür ve bilimsel düşünebilmekten geçer. Özgür ve bilimsel düşünmeye ulaşabilmek okumak eylemiyle gerçekleştirilebilir. Okumak idrakimizi derinleştireceğinden önemli bir eylemdir.
Okuma alışkanlığını kazandıktan sonra okumalarımızı öncelikle Kuran üzerinde yoğunlaştırmalıyız. Önce Kuran. Arada hiçbir aracı olmadan. Kavrama anlama seviyemiz kadar Kuranı özümseyip anladığımızı başkalarına anlatmaktan sorumluyuz hepimiz.
türkçe dilbilgisinde yapı tür
19 Haziran 2009 Cuma 00:37
Türkçe sorularına doğru cevap verebilmenin birinci kuralı “soru kökünü” iyi anlamaktır. Birçok öğrenci aslında konuları iyi veya kötü bilir. Asıl sorun bu konuların başlıklarını hatırlayamazlar ve soru kökünü anlayamazlar.
Türkçe sorular iki temel kavram üzerine bina edilir: 1.yapı 2. anlam. Sözcüğün, cümlenin, paragrafın ya anlamı ya da yapısı sorulur. Yapı denilince beynimizde şu kavramlar dolaşmalıdır: tür, görev, basit, bileşik, isim, zarf, sıfat, edat vs, giriş, gelişme, sonuç vs.; anlam denilince şu kavramlar üzerinde durmalıyız: yan anlam, gerçek anlam, dolaylı anlatım, soru cümlesi, anadüşünce, yardımcı düşünce, konusu, anlatılmak istenen vs.
Yapı sorularında aklımıza özellikle konu başlıklarını getirmeliyiz. Öğretmen bir konuya başlamadan önce o konunun başlığını yazar işte o başlık öğrencinin can simididir. Başlıkla konu bütünleşirse öğrenme gerçekleşir. Konuyu biliyorsunuzdur fakat hangi başlık altında işlendiğini hatırlayamazsanız o zaman doğru cevaba ulaşamazsınız. Mesela “ deyim aktarması” başlığı ile işlenen konuyu birleştirmelisiniz. Öğretmen “ad aktarması” demekle neyi kastediyor bunu anlamalısınız.“deyim aktarması” ile “ad aktarması” başlıkları birbirine çok benziyor ama ikisi farklı konular. Tür yapı sorulunca yüklemin yapısı mı sözcüğün mü yoksa cümlenin yapısı mı soruluyor bunlara dikkat etmeliyiz. İşte böyle temel başlıkları öğrenip konularla da pekiştirirseniz sınavlarda oynaya güle cevaplar verirs.. ( devamı )
zihniyet değişimi
19 Haziran 2009 Cuma 00:29
Bizim bürokratlarda bir sorun var galiba. Şu Milli Eğitim sistemini iflas ettirmek Türkiyeyi içinden çıkılmaz sıkıntılara mı sürüklemek istiyorlar bilmem. Niçin bunları söylüyorum. Eğitim-öğretimi 9 yıla çıkaracaklarmış. Kim bilir daha sonra 10-20 falan. Ya biz 20 yıl okuduk da ne oldu Allah aşkına. Henüz alt yapısı hazırlanmamış bir ülkede eğitimi 9-10 yıla çıkarmanın -istersen 40 yıl- yap ne faydası olur. Senin değil yeni üniversite mezunun, belli noktalara kadar kariyer yapmış üniversitelilerin bile 2-3 dil bilip de işsiz gezebilmekte.
Yok yok bir yerlerde galiba işsizliği belli vakit az gösterelim diye öğrenci cennetine döndürmek istiyorlar Türkiyeyi. Okullarımız bir meslek öğretmediği gibi çocukların sanayi yolunu da tıkıyor. Her halde çocuklar mezun olup elleri ceplerinde işsiz sokaklarda dolaşmaya başlayınca tef çalıp oynayacaklar. Hayır okusalar ne olacak gerçekten benim tarih öğretmeni bir arkadaşım var dokuzuncu defa kpss sınavına giriyor. Böyle bir rezillik var mıdır dünya yüzünde bilmem.
Kesinli.. ( devamı )
Cinayet Haberleri
06 Haziran 2009 Cumartesi 06:29
Basın yayının teknolojisinin ilerlemesiyle haberlerin birkaç saniye içinde bize ulaşabilmesinin yararları çoktur. Akşam eve gittiğimizde dünyanın her tarafından haberleri duyabiliriz. Fakat bu iyi durumun suiistimal edilmesi söz konusu.
Uzun zaman orta Asyada bulundum. Onların televizyonlarından trafik canavarı haberlerini, dozajı yüksek politik haberleri, cinayet haber ve programlarına pek rastlamadım. Haberlerde öyle olumsuz haberleri duymak zordu. Şiddet kan öfkeden kudurmuş insan toplulukları vs. televizyonlarda gazetelerde çok az konusu edilirdi.
Avrupa ülkelerinde de uydudan gördüğümüze göre bizimki gibi haberlerde çok fazla şiddet gösterilmiyor. Amerikada koca gökdelenler yıkıldı da yerde ölmüş bir Allah kulu görememiştik. Sanki o binalarda hiç kimse yoktu.
Ben Avrupa ve Amerikan toplumlarının bize göre şiddete daha eğilimli olduklarına inanıyorum. Onların yaptıkları filmler bize onların neler düşündüklerini ve nasıl cinayet işleyebileceklerini iyi anl.. ( devamı )
gına geldi
06 Haziran 2009 Cumartesi 06:19
GINA GELDİ DİZİLERDEN
Dizilere takmış durumdayım. Artık iyice yılıştılar. Brezilya dizilerini yakında sollarlar. Öpüşme sahneleri çoğaldı demiştim geçen yazımda. O yazıyı mı okudular bilmem(!) öpüşme azalacağına çoğaldı hatta bir adım daha ilerlediler yatak sahnelerine terfi ettiler. Baktım internette en çok tıklanan falan dizinin falanca ile falanca oyuncusunun sevişme sahnesiymiş. Bilmem ki dizicilere mi yoksa izleyicilere mi laf dokundursam.
Evdekilere dedim kaç defa “ya şu dizileri seyretmeyin” diye ama... “diziler azıttı” dedim. Dediler ki “nereden biliyorsun sen dizi seyretmezsin ki!” hem de “dizilerde biz öpüşme sahnesi falan görmüyoruz” dediler. “Yuh be! Bakın şimdi bu dizide öpüşme olacak” dedim. “hayır” dedi Adanasever kardeşim. Bu dizide “öyle olmaaaaz”. Tesadüfe bakın ki hangi dizi için bunu söylesem hep o sahnelerle karşılaştık. “Yaaa! Olmazdı hiiç” demeye başladılar. Seyretmiyorum dizileri ama “farkında olmak” denilen bir söz var. Eğer bir dizide bu sahne olmuş ve bu bölümü gazeteler yaygara yapmışsa diğer dizilerde de hemen başlıyor aşıkları öpüştürmeye. Ama galiba şu Rumeli dizisinde bu tip sahneler olmamış. Samanyolunu falan söylemek abes olur. Onlarda bu tip sahneler yok .. ( devamı )
olmaz diye bir şey olmaz
27 Mayıs 2009 Çarşamba 06:58
Her yönüyle kısıtlanmış olan dünyada “asla olmaz” demek doğru değildir.
Bir gün dünyanın ez zengin bir şehrinden harika bir ev alamayacağınızı kimse iddia edemez. Bir gün bir çok ülkeyi gezeceksiniz denilse “hayır!Asla!gezemem” derseniz külliyen hata etmiş olursunuz. Olmazları bir olduran vardır.
Arkdaşım bana “ben hiçbir zaman bu değil bu ülkeden bu şehirden bile çıkamayacağım” dedi. Ben de : “ öyle deme sen geleceği bilmiyorsun ki!Asla olmaz demek doğru değildir” dedim.
Açıköğretim birinci sınıfa giderken askerlik yoklamam geldi. Bir türlü öğrenci olduğumu ispatlayamadım onlara. Pekala dedim ve askerlik için bir dilekçe yazdım. Bir müddet sonra kendimi Kocaelide “Zafer” adlı gemide buluverdim. Bu gemi de tatbikata çıkacakmış meğer. Aylarca o ülke senin bu benim gezdim durdum. Venedik, Lizbon, Telaviv, Kudüs, Alicante vs. vs. pek çok şehir ve ülke gezdim. Bu ülke ve şehirleri gezebilmek için her şeyden önce vaktiniz olmalı sonra yüklü paranız olmalı öyle değil mi? Mantık bunu söyler ama oldurmazları olduran vardır. “asla olmaz” dem.. ( devamı )
uzaylılar yerine
26 Mayıs 2009 Salı 07:07
Nihayet Hülya AVŞAR da uzaylıları gördüğünü söyleyiverdi. Allahu alem tanınmışlığına tanınmışlık katmak için mi yoksa karşısındaki konuktan çok etkilendiği için mi söyleyiverdi bilmem.
Uzaylılar var mı yok mu? Uzaylı kovalamakla yükümlü olduğumuzu düşünmüyorum. Ruhlarla cinlerle uğraşmak gibi bir görevimiz de yok. Ruh da var cin de var. Ancak bunları görebildiğimizde ne olacak onu merak ediyorum. Hani imanımız bir kat daha mı artacak, insanlarla konuşmak yeterli gelmedi de onlarla konuşmak mı bizi rahatlatacak. Ya işte insan ve merak ayrılmaz bir bütün gibi.
Ruh cin peri uzaylı görmemiz istenseydi elbette sınırlı özelliklerle donatılmazdık. Belli frekansın üzerindekileri göremiyor ve duyamıyoruz. Demek o sınırlarda bizim işimiz yok.
Uzaylı arkadaşım olsaydı veya cinlerden arkadaşım olsaydı onlara istediğimi yaptırır zor anlarımda onların yardım etmesini ister gelecekte neler yaşayacağım onlardan öğrenir miydim? Sırf bu sebeplerden dolayı mı onlarla tanışmak istiyoruz. Ya d.. ( devamı )
zemahşeri
24 Mayıs 2009 Pazar 18:05
Türk Dilinin tarihi de en az Türk Tarihi kadar hareketlidir. Dönem dönem yıldızı parlamıştır. Ancak dilin tarih kadar başarılı olduğu söylenemez. Nedense Türkler tarih boyunca başka kültürlerin tesirinden hiç kurtulamadılar. Hele dil. Tamamamen Farsça ve Arapçanın altında ezim ezim ezildi.
Mevlana eserlerini hep Farsça yazdı. Selçuklular zamanında yazılanlar Farsça ve Arapça oldu. Farsça ve Arapça bilmeyenler küçümsendi. Yani bizde Farsça Arapça Fransızca İngilizce moda dillerdir.
11. ve 12. yüzyılda yaşamış olan ve Türkçeye soluk aldıran kişiler hiç şüphesiz Kaşgarlı Mahmut ile Yusuf Has Haciptir. Ancak O dönemde yaşamış olan en büyük Türk bilgini Zemahşeridir. Hadis biliminde zirve isim Buhari iken Tefsirde zirve isim Zemahşeridir. Eserlerini tıpkı Mevlana gibi Gencevi gibi Arapça ve Farsça olarak kaleme almıştır. Hem de Arap dilinin piridir. Öyle ki Ebu Kubeys dağına çıkıp Araplara şöyle demiştir: “ Ey Araplar! Atalarınızın dili Arapçay.. ( devamı )
dost
24 Mayıs 2009 Pazar 17:52
Dünya gerçekten ağırdır. Mutluluktan uçurduğunda bile size ağır gelir. Belki bir saat belki beş gün sonra hüznün girdaplarında gezinmeye başlarsınız. Ya da dünya olanca ağırlığı ile üstünüze çöktümüştür. İnsanlar üzmüştür seni, fakirlik ağlatmıştır seni, iş yeri sıkmıştır ruhunu. Belki beş dakika belki beş yıl sonra yüzünüzde mutluluk meltemleri esebilir tekrar. İşte dünya böyle oyalar bizi. Milyarlarca insanı oyaladı milyarlarca insanı oyalıyor henüz görevi bitmedi milyarlarca insanı meşgul etmeye devam edecek. Geçmiş unutulabilir gelecekten korkulabilir, belki şuan en mutlu ya da mutsuz sizsinizdir. Ama bu dalgalı, fırtınalı dağdağalı gecede nereye yapışalım da bizi oyalayan bu oyundan kurtulalım. Çok basit. Allahın ipi. İnanmak ve onun ipine sımsıkı sarılmakla esrarensiz karmaşık zor oyundan kolaylıkla kurtulabiliriz. İnanç önemli. İnançsızlık bataklığın yutması gibi insanı yutabilir. Siz yutulurken kimse yardım elini uzatamaz size. Kurtuluş iman ipine sarılmakta.
Allah şöyle bildiriyor: “ inançsızların dostu tağutlardır. (tağutlar) onları inancın ışığından mahrum bırakıp inançsızlığın karanlıklarına sürükler.”
Şayet üniversiteyi niçin kazanamadım diye kahrolmak istemiyorsak, işsizlik korkusuyla tutuşmak istem.. ( devamı )
2002 günlükleri
24 Mayıs 2009 Pazar 17:11
2002 yılında yazdığım günlüklerden bazıları. 1995'ten bu yana günlük tutuyorum. Bu günlükleri ara ara siteme taşıyacağım. Biliyorum bu günlükler okuyanları sıkabilir. Ama ben bu günlüklerde başkalarına yararlı olmaktan ziyade kendi dünyamla hesaplaşmalarımı anlatıyorum.
Oldum olası başkalarının günlüklerine değer veririm. Onları daha gerçekçi bulurum. İçtendir. Süslü laflar yerine kalpten çıkan hislerdir günlükler. Kendimizle hesaplaşma niteliği taşıdığından yalan yoktur içlerinde. Yanlışlar saçmalıklar vardır ama yalan yoktur.
Belki içlerinde kendinizden de bir şeyler bulursunuz. Belki mutlu olursunuz.belki de eeeh ne saçmalık der pas geçersiniz.
30 Temmuz 2002 Salı
Her şey aptalca ! Ve her şey aptalca. Her şey yalamayla başladı ve bitti.yaladı. anladıysa yalamanın benim söylediklerimi haklı çıkardığını.ama nerede insanlarda o anlayış. Bekle ki bulasın. Daha dün yazmıştım içimde bir alev topu var diye. Alev topum dün patladı.
Şimdi boşum. Bomboş. ne yapacağımı ne edeceğimi bilmiyorum.Plânım yok.öylesine oturuyorum. Çay da hazırlamadım kendime. Dolapta yemek namına hiçbir şey yok. Öylesine yazıyorum. Yazmak isteğim de yok ki. Parmaklarım klavyenin üzerindeki harfleri zorlukla bulabiliyor.
Sinirliyim.çok sinirli.....her şey berbat. Ev aramalıyım. Değişiklik olsun. Bıktım. Her şeyden bıktım.
09 Ağustos 2002 Cuma
Her şey bir toz bulutunun yükselmesi gibi oluverdi. Bir şimşeğin çakması gibi. Hayatımın geri kalan kısmında neler olacak merak ediyorum.
30 .. ( devamı )
Verbitski
15 Mayıs 2009 Cuma 21:16
Altay Türklerinin dilleri ve yaşamları hakkında bize bilgiler veren kişilerden biri Verbitskiy’dir.
Türk Kültürü ve dili ile ilgili en kapsamlı çalışmaları yapmış olan ve ilklere sahip olan meşhur bilim adamlarının isimlerini maalesef liselerimizde öğretmiyoruz. Mesela Yudahin, Radlof, Verbitki…
Verbitskiy tabiri yerindeyse on parmağında on marifet bulunan bir insandır. Tam otuz yedi yıl Altayda yaşamış olan Verbitskiy papaz ve aynı zamanda iyi yetiştirilmiş bir misyonerdir.
Verbitski’nin sadece hayatını konu alacağım. Eserinin içeriğiyle ilgili başka bilgileri zaman zaman yazmayı düşünüyorum.Çünkü Verbitski 19. yüzyılda yaşayan Altay Türklerinin kültürleri ve dilleri hakkında ilginç bilgiler veriyor. Her ne kadar günümüzde haberleşme hızlı oluyor ve bir çok bilgiye anında ulaşılabiliyorsa da bu o eserin değerini tabi ki düşürmüyor. Zaman bil.. ( devamı )
işsizliğin yararları
15 Mayıs 2009 Cuma 21:11
Paul Lafarque “Tembellik Hakkı” adlı eserinde “hala anlamıyorlar makinenin insanlığın kurtarıcısı olduğunu; insanı aşağılık ve ücretli işlerden kurtaracak olan azat eden boş zaman ve özgürlük veren ta nrı olduğunu”
Makineleşme ve teknoloji ilerliyorken insanların daha özgür olmaları gerekiyordu ve bu oluyor çünkü makineleşme işsizliği doğuruyor. Peki Paul’un dediği gibi işsizlik bizim anladığımızın tersine güzel bir durum mudur. Bugüne kadar pek çoğumuz işsizliğin insanı bunalıma sürüklediğini, gençleri mutsuz yaptığını, işsizliğin insan fıtratına aykırı olduğunu söyledik ve yazdık. Psikologlar işsiz insanın halini her yönüyle incelediler. İşsizliğin ülkelerin gelişmişlik düzeylerini de belirlediğini biliyordu. Kendimiz de bizzat işsizliğin sıkıntılarını yaşadık. Ama bugün ben işsizliği Paul’un açısından bakacağım.
Karınca gibi çalışıyor insanlar. Köyleri bilemem ama özellikle büyük şerhlerde insanların çalışma tempoları en yük düzeye çıkmış bulunmakta. Sabah sokaklarda telaşla işe yetişmek için koşuşturan insanlar, akşam otobüslerde balık gibi üst üste eve dönen yorgun bedenler, yorgun gözler, kızarmış gözler, yorgun düşünce.. ( devamı )
Aydın İlinin 105 yıl önceki sosyal hayatından kesitler
14 Mayıs 2009 Perşembe 23:26
Bugün Aydın sokaklarında dolaşırken aklıma bundan yüz-yüz beş yıl önceki hali geldi. Zeki Mesud ALSAN çocukluğunda Aydın sokaklarında gördüğü bir olayı şöyle anlatıyor:
“…Bu sırada mahallede bir kaynaşma sezildi. Çocuklar yola doğru koşuştular. Kadınlar ileriye baktılar. Mustafa da anasının yanından ayrılarak çocuklara yetişti. Ve kalabalık arasında garip kıyafetli, ve şimdiye kadar hiç görmediği iki insan şekliyle karşılaştı. Bunlardan biri oldukça yaşlı ve kısa boylu idi. Diğeri uzun boylu ve gençti. Koyu lâcivert renginde ve kat kat denecek surette geniş kıvrımlı uzun fistanlar giymiş olan bu kadınların başlarındaki alâmet daha çok seyre değerdi. Nasıl yapıldığına insanın aklının eremeyeceği kar gibi beyaz bir şeyler bunların başını iyice sarmış, onları biraz da heybetlendirmişti. Onları ilk görenler gece görseler mutlaka korkarlardı. Bir şeyler... gerçekten bu iki kadın kafasını, saçlarından -eğer varsa-bir telini bile göstermeyecek surette kapatan bu külahlar, tek bir parçadan ibaret değildi.,. Kanatlı, yelpazeli, girintili, çıkıntılı bir çok şekillerin birleşmesinden meydana gelmiş karışık bir nesne idi. Bellerinde kemer gibi bir kuşak vasrdı. Yanlarında koca taneli ve birkaç devirli tesbihler asılı idi. Tesbihin fistanların eteklerine yakın uçlarında madeni birer haç sarkıyordu. Kollarında koyu renkli, küçük kamış çan.. ( devamı )
Futurist şiir örneği-Vlademir MAYAKOVSKİ
10 Mayıs 2009 Pazar 00:13
PANTOLONLU BULUT
Pelteleşmiş beyninizde
Kirden parlayan bir kanepede yan gelip yatan semiz bir uşak gibi
Hayal kuran düşüncenizi,
Kanlı bir yürek parçasıyla tedirgin edeceğim,
Dalga geçeceğim, geberesiye küstah ve zehirli dilli.
Tek bir ak saç yok ruhumda
Yaşlılığın çıtkırıldımlığı yok onda!
Dünyayı bozguna uğratarak sesimin gücüyle
Yürüyorum – yakışıklı .. ( devamı )
3 Mayıs 2009 Pazar
Zalim PEDRO
PEDRO Zalim (Burgos 1334 - Montiel 1369), Castilla ve Leon kralı (1350-1369). Alfonso XI ile Portekizli Maria'nın oğlu. önce Blanca de Borbon ile evlendi (1335). Avila ve Salamanca başpiskoposlarına bu evliliği geçersiz ilân ettirdikten sonra, Juana de Castro ile evlendi (1354). Çok geçmeden onu da bıraktı. 1362 Baharında, Sevilla meclisine 1352'den beri metresi olan Maria de Padilla (öl. 1361) ile gizlice evlendiğini bildirdi ve ondan olan çocuklarını tanıdı: Alfonso (1359-1362), Beatriz, Cons-tanza ve Isabel tahta vâris oldular. Hükümdarlığı, Castilla tarihinin en ilgi çekici dönemlerinden biri sayılır. Siyasî-as-kerî tarih bakımından bu yılların en büyük meselesi, Castilla'nın Yüzyıl savaşları sırasında Fransa ve ingiltere ile ittifak yapmasıdır. Bu görünüşün arkasında saklanan gerçek, Pedro'nun iktisadî alanda kazandığı zaferdir. Sanayinin ve ticaretin tarımdan üstün olduğunu^ anladı, bu alanlara yönelmek üzere program yaptı. Toplumsal alanda, Castilla'da derebeylik devrine son vermeyi öngördü. Yaptığı program, Katolik Krallar tarafından ancak yüz elli yıl sonra yarım yamalak gerçekleştirilebildi. Soylu sınıfı iktisadî iktidarı elde tuttu, fakat siyasî tekelini kaybetti. Castilla'nın, yalnız hayvancılığa ve tarıma dayanan iktisadî yapısı değişmedi.
Babası Alfonso XI'in ölümünden (27 mart 1350) sonra tahta çıkan Pedro, karahumma salgınının iktisadî ve toplumsal sonuçlarıyle mücadele etmek zorunda kaldı: üretimin düşmesi, fiyatların ve ücretlerin artışı, yollarda baş gösteren güvensizlik v.b. Bu yüzden 1351'de Valladolid meclisini topladı, fiyatları ve ücretleri tespit etti. Çalışma zorunluğunu ilân etti, eşkıyalığa karşı savaşabilmek için kanunlar çıkardı, soyluların isteklerini sınırlamak istedi, krallığın maliyesini yeniden teşkilâtlandırmak üzere bir vergi talimatı çıkardı, bu göstergede belediyelerin kazançlarını ve ödemelerini ayrıntılı biçimde dökerek, onları vergiye bağladı. Böylece birçok soylunun imtiyazları ortadan kalktı ve soylular hukuk dışı gelirlerden yoksun kaldılar.
Bu tedbirler, iktisadî nitelikte olmakla beraber, açık bir siyasî tutumu da dile getiriyordu: artık kral her şeye hâkim demekti. Bu bakımdan Valladolid meclisiyle İngiltere'deki işçilerin statüsü (1350), kara-hummadan sonra Aragon kralı Pedro (Aut-' las Malavi) IV tarafından konan Aragon kanunlanyle şubat 1351'de çıkan fransız kanunları arasında bağıntı kurmak gerekir. Karahummanın yol açtığı kötü durumdan önce krallar, tüm krallık kadrosu adına kanunlar çıkarır, muafiyeti olan senyörleri hesaba kalmazlardı. Alfonso XI'e boyun eğen castilla soyluları Pedro I'in hükümdarlığının başlarında siyasî ve iktisadî durumlarını düzeltmek istediler. Ancak toplumsal baskı grubu olarak hareket etmek için gerekli birlikten yoksundular. Kendi adına hareket eden bir iki senyör dışında, kimse kralı etkileyemedi. Castilla'nın dış siyaseti konusunda aralarında hemen anlaşmazlık başgösterdi. Juan Alfonso de Albu-querque ile kralın yeğeni Fernando de Aragon, İngilizlerle anlaşmaktan yanaydılar; Enrique, Tello ve Fadrique de Trastamara (Pedro'nun kardeşleri) Fransa'ya yaklaşıyorlardı, ama kral senyörler yönetimine karşı çıkarak, kendi hâkimiyetini kurmak isteyince, hepsi birleşti. Yenik düşen senyörler (1353), ya krala tabi oldular ya da ülkeyi terk ettiler. Kral, yönetim kadrosuna burjuvaları ve hukukçuları getirtti. Ama soylular ümitlerini kesmemişlerdi, başkaldırmak için fırsat kolluyorlardı. Bu fırsat 1356 Aragon-Castilla savaşında ortaya çıktı. Savaş, siyasî (yarımadada hegemonya kurmak için mücadele) ve iktisadî (Ceneviz rekabetiyle karşılaşan Aragon ticaretinin savunulması) sebepler yüzünden patlak verdi. Askerî yönden Castilla'nın üstünlüğü eziciydi. Ancak Aragon kralı Pedro IV-ün diplomatik ustalığıyle durum değişti. 1353'te soyluların yenilgisinden sonra, Fransa'ya sığınan Enrique de Trastamara, Aragon kralı tarafından ücretli askerlerden meydana gelen ordusuyle birlikte kiralandı, böylece Önemli askerî takviye sağlandı. Ayrıca, Castilla'nın içişleri de hayli karışıktı: çünkü soylular yaşlı krala karşı gelme eğilimindeydiler. Dış tehlike ve içteki kararsızlık Zalim Pedro'yu zıvanadan çıkardı. Sonunda castilla soylularına karşı kanlı bir zulüm hareketine girişti ve kendisine bağlı kalan son dostlarının desteğini de kaybetti. Enrique, Pedro I gibi duygularına kapılmadı, durumdan yararlanmayı bildi. Kendini Castilla kralı ilân ettirdi, fransız soylularının desteğini sağladı (1366). Fransız soyluları bu işte çıkar görüyorlar, bölgelerinde bulunan ve kolayca eşkıya çetelerine dönüşen ücretli askerlerden kurtulmak, ingiltere'ye karşı tekrar savaşa başlamak için denizde Castilla'nın desteğini sağlamak istiyorlardı. Enrique, ayrıca, Granada'daki vergi ödeyen, maliyecilik, idarecilik ve tüccarlık yapan müslüman-larla yahudilerin Pedro I'e destek olmalarından faydalanarak, iktidar kavgasını kutsal savaşa dönüştürmeyi başardı. Böylece Fransa ücretli askerlerini verecek, Aragon papası ile Enrique'in kendisine Murcia'yı verme vaadine güvenen Aragon kralı da tasarının malî yönünü yükleneceklerdi. Pedro I, tehlikeyi karşılayabilmek için ingilizlerle Navaralılara başvurmak zorunda kaldı. Ancak bunların istediği karşılık (birine Vizcaya, ötekine de G'uipuzcoa verilecekti), gücünü bu ticaret bölgelerinden alan krala fazla ağır geldi. Müttefikleri tarafından terk edilen Pedro I, 1369'da Montiel'de öldürüldü ve Castilla'nın iktisadî ve toplumsal yapısını temelden değiştirmeğe kalkışan ilk kişi böylece göçmüş oldu. (M)
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)